Standaardglas

Twee glazen wijn per dag is gezond. Maar wat voor glazen, vraagt Harold Hamersma.

Regelmatig ga ik in Nederland ‘op wijnreis’. Af en toe om een vaderlandse wijngaardenier te bezoeken. Maar veel vaker om een voordracht te houden over Wijnreis door mijn lichaam, mijn boek over de positieve effecten van wijn drinken.

Mijn tournee heeft mij gebracht in businessclubs, in een zaal waar belangenverenigingen van nierpatiënten en hun artsen verzameld waren en in bibliotheken. En dit is nog maar een kleine greep uit mijn tournee van het afgelopen jaar. Met het aankondigen van al mijn optredens zou Meta de Vries – God hebbe haar ziel – hele radioblokken van Lekker Weg hebben kunnen vullen. Iedereen wilde het nieuws horen over hoe gezond het drinken van wijn wel niet was.

Regelmatig deed ik deze optredens in samenwerking met de plaatselijke wijnhandel. Een dergelijke reis loopt nu eenmaal echt gesmeerd als iedereen een goed glas in de hand heeft. Een maand of twee geleden hield ik mijn voordracht bij een boekhandel in Oosterhout, waar de volgende dag Connie Palmen zou komen voorlezen. „In dat geval kun je die aangebroken flessen rustig laten staan hoor”, heb ik de wijnman nog geadviseerd.

Hoe dan ook, in de aanloop naar mijn vertellingen is er gewoonlijk eerst sprake van geroezemoes in het publiek. Wijn maakt de tongen los. Daarna is er veelal een aandachtig luisterend publiek dat vervolgens vaak letterlijk in gejuich uitbarst bij de eerste conclusie: „Jazeker, dames en heren…Wijn drinken is gezond…” Er wordt dan geproost. Er wordt op schouders geslagen. Er worden tweets verzonden: ‘Hoor dat #wijndrinkengoedis van @haroldhamers- ma. Neem er nog één!’

Kort daarna kun je gewoonlijk weer een speld horen vallen als ik de ontbindende voorwaarden toelicht. Bijvoorbeeld als ik informeer over de richtlijnen die door de Gezondheidsraad zijn gepubliceerd. Ondanks dat er geen eenduidige definitie bestaat van ‘matige alcoholconsumptie’, geeft de raad wel raad: mannen mogen maximaal twee standaardglazen per dag drinken en vrouwen één. Deze richtlijnen zijn overgenomen door de Nederlandse Hartstich- ting, het Nederlands Huisartsen Genootschap, het Trimbos Instituut en het Voedingscentrum.

Opvallend is dat het KWF Kankerbestrijding een ruimere marge hanteert: maximaal drie standaardglazen voor mannen en twee voor vrouwen. Grappig, omdat ik tijdens een uitzending van Pauw & Witteman van een woordvoerder van Stichting Alcohol Beleid toegebeten kreeg dat iedere drup alcohol die een mens binnen krijgt kanker kan veroorzaken.

Nu kom ik het begrip ‘standaardglas’ vaak tegen in medische en wetenschappelijke publicaties. Wat is dat eigenlijk? Staat dat ook bij mij in de kast? Ik heb een glas waar ik een driekwartliter fles wijn in kan leeg schenken zonder dat het overloopt. Groot succes tijdens proeverijen. Helaas hanteren geleerden andere normen.

Een glas bier, wijn of gedistilleerd zoals die bijvoorbeeld in café of restaurant worden geschonken, bevatten evenveel alcohol: ongeveer 10 gram. Zo bevat een bierglas van 250 ml voor 5 procent van zijn volume alcohol = 12,5 ml pure alcohol. Omdat 1 ml alcohol slechts 0,8 gram weegt bevat het bierglas 12,5×0,8= 10 gram pure alcohol.

Ga ik echter de grens over dan blijkt de Nederlandse standaard weer geen standaard te zijn. Dat kan ik opmaken uit de Sensible Drinking Guidelines die ik op internet vind en waar de internationale richtlijnen van nationale overheden en de WHO, de World Health Organisation, zijn gerangschikt. Afhankelijk van waar op de wereld de drank vloeit, varieert het gewicht aan pure alcohol in een standaardglas volgens de officiële instanties tussen 8 en 14 gram.

Een eenvoudig rekensommetje leert dus dat je in sommige landen bijna het dubbele mag drinken, terwijl dit dan nog steeds als ‘safe’, ‘responsible’, dan wel als ‘low-risk’ wordt bestempeld.

Bij onze zuiderburen is het voor de gretige drinker het beste toeven. Bij ‘België’ lees ik: ‘There are no government guidelines.’