‘Ook de koningin moet aan de nullijn’

Lobbyclub MKB-Nederland wordt sinds juni geleid door een ondernemer. Hans Biesheuvel leverde persoonlijk een wensenlijstje op het Catshuis in. „Platte bezuinigingen en lastenverzwaringen schaden de economie.”

Foto’s Leo van Velzen

Crisis in het land? Niet bepaald. Hans Biesheuvel draaide vorig jaar zijn beste jaar ooit. Zijn bedrijf PGZ International, een groothandel in klusmateriaal, zag de omzet met bijna 10 procent groeien tot ruim 165 miljoen euro. „En ook in het eerste kwartaal van dit jaar zijn de verkoopcijfers goed”, zegt hij opgewekt. Hoewel de huizenmarkt stilligt, en daarmee de bouw, heeft zijn bedrijf het drukker dan ooit. „Mensen verbouwen minder, maar klussen meer. Ik verkoop vooral kwasten, spijkers en schuurpapier.”

In de zomer van vorig jaar droeg Biesheuvel de leiding van zijn bedrijf over aan anderen omdat hij aantrad als voorzitter van MKB Nederland, de lobbyorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf. Hij volgde Loek Hermans op, die de VVD-fractie in de Eerste Kamer ging leiden.

Aanvankelijk had hij er geen oren naar. Dit soort bestuurlijke en maatschappelijke nevenfuncties was niets voor hem. Hij wilde ondernemen, niet vergaderen. Biesheuvel was niet eens lid van MKB Nederland. „Maar mijn vrouw zei terecht dat ik zo vaak hardop riep dat er iets moest veranderen in het ondernemingsklimaat in Nederland. Dus moest ik die kans maar grijpen om zelf iets te doen.”

Biesheuvel, die vandaag 47 jaar oud wordt, realiseert zich dat het succes van zijn bedrijf niet representatief is voor zijn achterban van kleine en middelgrote bedrijven. „We zitten al weer bijna negen maanden in een recessie. En ja, daar kampen ontzettend veel ondernemingen mee. Nederland is een MKB-land. De economie wordt in belangrijke mate gemaakt door bedrijven met minder dan twintig mensen in dienst.”

Wat zijn de grootste problemen bij de ondernemers die u spreekt?

„Kredietverlening”, antwoordt hij, nog voor de vraag helemaal gesteld is. „Het is voor kleinere bedrijven heel erg lastig om leningen te krijgen. Banken zijn eigenlijk niet meer geïnteresseerd in leningen van onder de 50.000 euro. Dat stoort mij. Het MKB is de kraamkamer van de Nederlandse economie. Ik heb er deels begrip voor hoor, dat banken voorzichtiger zijn geworden. Zij hebben nu eenmaal te maken met strengere kapitaaleisen, en meer toezicht. Ik vrees dat daar ook nog eens de bankentaks bijkomt. Dat zal het allemaal nog erger maken voor het bedrijfsleven. Maar banken opereren wel érg nerveus. Als een bedrijf het een maand moeilijk heeft, wil de bank meteen meer zekerheden of een hogere rente. ”

Moeten bedrijven zichzelf kunnen redden?

„Ja, dat vind ik wel.”

Wat doet u dan bij een club die subsidies probeert los te krijgen voor het bedrijfsleven?

„Ik ben tegen subsidies. Het kabinetsbeleid voor topsectoren vind ik heel verstandig. Niet subsidiëren, maar stimuleren. De bedrijfssubsidies die we in Nederland hadden, zijn genoegzaam afgeschaft. Ik ben wel voor innovatiekredieten die jonge, veelbelovende bedrijven een steun in de rug kunnen geven. Dat werkt. Onlangs heb ik met minister Verhagen van Economische Zaken bij SIM uit Sassenheim (een fabrikant van vliegtuigsimulatoren, red.) letterlijk een cheque opgehaald ter waarde van de 3 miljoen euro die zij ooit als innovatiekrediet hadden gekregen. SIM is onlangs voor 150 miljoen euro verkocht aan Lockheed Martin. We hebben dat geld vervolgens doorgegeven aan het volgende bedrijf, Aeon Astron Europe in Leiden, dat van de schubben van de tilapia vis kunstmatig hoornvlies voor de mens weet te maken.”

Sommige partijen in de Tweede Kamer en vakbonden willen de deeltijd-WW weer invoeren. Dan kunnen ondernemers hun personeel voor een paar dagen per week naar huis sturen op kosten van de overheid. Bent u daar voor?

„Nee. In 2008 kregen bedrijven een ongelooflijke klap die niemand zag aankomen. Toen heeft het goed gewerkt voor ondernemers die met de rug tegen de muur stonden. Fabory, een fabrikant van boutjes en moertjes waar ik aandeelhouder was, zag dat jaar de omzet met 75 procent dalen. Terwijl ik de jaren ervoor met zweet op het voorhoofd mensen probeerde te werven. Ik heb van de deeltijd-WW geen gebruik gemaakt, en wel 500 mensen ontslagen. Dat was zwaar, maar ik kwam er ook achter dat er veel verbeterd kon worden aan de organisatie. Er zaten een hoop spinnenwebben die nodig opgeruimd moesten worden.”

Welk wensenlijstje hebt u bij het Catshuis ingeleverd?

„Ik ben heel erg voor de nullijn. Daarmee bedoel ik dat ministeries en gemeenten hun uitgaven bevriezen, en dat alle werknemers nul procent salarisverhoging krijgen. Als dat voor iedereen gebeurt, neem je niemand wat af. Als je dat vanaf 1 juli 2012 zou invoeren, heb je eind 2013 een bezuiniging van 6 miljard euro te pakken. We doen het veel slechter dan Duitsland, en dat vind ik onverteerbaar. De lonen in Nederland zijn gewoon te sterk gestegen. Duitsland overweegt nu de loonmatiging los te laten. Dat is hét moment voor ons om de lonen te bevriezen. Dan halen we de achterstand met Duitsland weer in.”

Bij een nullijn profiteren alleen ondernemers, die maken dan meer winst. Is dat rechtvaardig?

„Burgers hebben een baan bij een bedrijf toch? We moeten een stap terug doen om met zijn allen een stap vooruit te kunnen zetten. De oorzaak van de huidige recessie is een gebrek aan consumentenvertrouwen. Dus een lastenverzwaring als een hogere BTW is uit den boze. Dat tast de koopkracht aan.”

Dat doet de nullijn ook.

„Ik ben ervan overtuigd dat de koopkracht er niet teveel op achteruit gaat, omdat ze de inflatie laag houdt.”

Zal de top van het grote bedrijfsleven zich dan ook inhouden? De salarissen aan de top zijn ook in het afgelopen jaar weer gestegen.

„Ik vind dat in het klimaat waarin we nu zitten onacceptabel. Die nullijn moet dan wel voor iedereen gelden, van de koningin tot de schoonmaker. Ook voor topbestuurders.”

Wat vindt u van dit kabinet?

„We zitten nu al negen maanden in een recessie, en we zijn nog steeds aan het praten. Daar kan ik me echt boos over maken. Nu weer in het Catshuis. En ze komen bepaalde afspraken niet na. Mark Rutte heeft op ons eigen congres beloofd dat de lokale lasten niet omhoog zouden gaan. Wat gebeurt er? Gemeentes verhogen bouwleges, parkeertarieven, de onroerende zaakbelasting. Daarnaast doet het gedoe rond de Polen in Nederland en de discussie rond Roemenië en Bulgarije binnen het Schengenverdrag onze reputatie in het buitenland geen goed, terwijl we van de export leven.”

Denkt u dat ze eruit komen?

„Ja, geen van de drie partijen heeft belang bij verkiezingen. Ik ben alleen bang dat de wil om te hervormen ontbreekt. Het vasthouden aan een begrotingstekort van 3 procent in 2013 heeft iets boekhouderigs. Dat zullen we tijdelijk moeten durven loslaten, om een aantal structurele hervormingen voor de lange termijn te kunnen inzetten. De woningmarkt en de arbeidsmarkt bijvoorbeeld. Als je dat niet durft, kom je in de platte bezuinigingen en lastenverzwaringen terecht die de economie kunnen schaden. Dat heb ik luid en duidelijk aan het Catshuis gemeld.”

Heeft u ook iets te bieden aan dit kabinet? Iets waar u geld inlevert.

„Het gaat er toch niet om dat wij wat inleveren? Heel veel ondernemers staan al heel lang op nul hoor. Nederland komt niet uit de recessie door lasten te verhogen en consumentenvertrouwen nog verder aan te tasten. Nederland komt uit recessie als consumenten weer gaan kopen en als ondernemers weer gaan investeren en mensen aannemen. Geef ondernemers ruimte en duidelijkheid. Dat is de enige manier om uit de crisis te komen. Het duurt veel te lang allemaal, of het nou over de euro of over pensioenen gaat. Schiet eens op.”