Leer lelies en

De Parijse vrouwenmodeweek voor najaar 2012 stond in het teken van jubilea, en van afscheid.

En toen reed, afgelopen woensdagochtend om vijf over tien, een complete stoomtrein de modetent in.

De laatste dag van de vrouwenmodeweek in Parijs was Louis Vuitton-dag. ’s Ochtends was de spectaculaire show van de vrouwencollectie voor najaar 2012, ’s avonds werd in het Musée des Arts Décoratifs een grote tentoonstelling geopend over Louis Vuitton, de Fransman die het huis in 1854 oprichtte, en Marc Jacobs, de Amerikaanse ontwerper die nu vijftien jaar artistiek directeur van het huis is.

Jacobs is een van de vele namen die werden genoemd als opvolger van John Galliano bij Dior. Een half jaar geleden leek het bijna zeker dat hij zou gaan. Maar in oktober liet de ontwerper weten het enorm naar zijn zin te hebben bij Louis Vuitton.

Waarom zou hij ook weggaan? Niet alleen de enorme tent in de buurt van het Musée du Louvre, waar de show werd gehouden, was voor de gelegenheid opgetrokken, ook de locomotief en de wagon, die antiek leken te zijn, waren speciaal gemaakt. Jacobs bedenkt het, zo lijkt het, en het komt er. Ja, bij Dior zou hij haute couture kunnen maken, maar de in kleine oplage gemaakte, kostbare stukken die hij voor Louis Vuitton ontwerpt, komen daar erg dicht bij in de buurt.

De vrouwenmode van Jacobs, de eerste ontwerper die prêt-à-porter voor het huis heeft gemaakt, heeft van Louis Vuitton een modemerk gemaakt, al draait het huis nog steeds vooral op tassen, waarvoor Jacobs overigens ook verantwoordelijk is.

Het treinscenario van de show gaf de mogelijkheid nog meer tassen te laten zien dan normaal. De modellen kwamen een voor een de trein uit en zodra een model aan haar rondje op de catwalk begon, kwam uit de backstage ruimte een kruier tevoorschijn, die achter haar aanliep met twee of drie tassen in zijn handen; krokodillenleren koffers, kloeke dokterstassen, tassen van (langharig) bont, tassen die net zo uitbundig met stenen waren versierd als de jassen die de modellen droegen.

Een zeker zo gelukkige verbintenis als die tussen Louis Vuitton en Marc Jacobs is die tussen Lanvin en Alber Elbaz. Na een minder gelukkige periode bij Yves Saint Laurent wist de ontwerper bij Lanvin van zijn eigen stijl een succes te maken. Lanvin verkoopt natuurlijk tassen en schoenen, maar het draait bij de vrouwenlijn om jurken: zorgvuldig geplooide, elegante exemplaren, die prettig frivool zijn, en vaak ook iets geestigs hebben.

Tien jaar is Elbaz nu verbonden aan Lanvin, een jubileum dat uitbundig werd gevierd. Voorafgaand aan de show vol feestjurken waren er taartjes en champagne, na afloop beklom Elbaz het podium en hief – een tikje onzeker, maar innemend – Que sera, sera aan, begeleid door een band die was samengesteld uit kennissen van Elbaz. Waarna achter hem de doeken werden opgetrokken en het feest begon.

Maar de vrouwenmodeweken voor najaar 2012 stonden niet alleen in het teken van jubilea. Er werd ook afscheid genomen. In Milaan liet Raf Simons zijn laatste collectie voor Jil Sander zien. Dat Simons weg zou gaan, was geen verrassing; al maanden gingen geruchten over een overstap naar Yves Saint Laurent dan wel Dior. Wel een verrassing was dat niet Simons zelf, maar het modehuis de samenwerking beëindigde. Het heeft oprichter Jil Sander weer binnengehaald.

Tranen

De Duitse Sander verkocht haar bedrijf in 1999 aan Prada. Ze zou aanblijven als ontwerper, maar stapte snel op na ruzie met Prada-baas Patrizio Bertelli. In 2003 kwam ze terug, om na een paar seizoenen weer weg te gaan. De collecties die ze liet zien, waren niet heel opzienbarend. Het huis is sindsdien twee keer in andere handen over gegaan. De reden voor de wisseling is niet bekendgemaakt.

Zo emotioneel als het afscheid van Simons was – na een minutenlange staande ovatie kwam hij met betraand gezicht weer terug de zaal in – zo koeltjes was dat van Stefano Pilati, die maandagavond zijn laatste collectie voor Yves Saint Laurent liet zien.

Ook hij kreeg, na een glamorous, maar opmerkelijk harde collectie, een staande ovatie, maar die leek vooral een beleefde geste. Net als Simons was Pilati zeven jaar in dienst. Maar in tegenstelling tot Simons, van wie met name de laatste collecties enorm werden geprezen en soms een grote invloed hadden op het modebeeld, was Pilati niet onverdeeld succesvol. Hij kwam met een aantal goed verkopende tassen en schoenen, en afgelopen jaar stegen de inkomsten van het huis nog aanzienlijk, maar zijn collecties werden zelden laaiend enthousiast ontvangen.

De in 2008 overleden Saint Laurent was evenmin erg te spreken over zijn werk. „Sommige dingen die hij doet zijn goed, andere zijn niet zo goed”, zei hij in 2005. Pilati was een van de weinige ontwerpers die niet werden uitgenodigd voor het gala ter gelegenheid van de opening van de grote Parijse tentoonstelling over Saint Laurent in 2010.

Pilati wordt opgevolgd door Hedi Slimane, die tussen 1997 en 2000 als mannenontwerper was verbonden aan Yves Saint Laurent. Daarna ging hij naar Dior Homme , waarvan hij een groot succes maakte. De laatste vijf jaar werkte hij als fotograaf.

En wat gaat er gebeuren bij Dior? Een berichtje op de site van de Britse Vogue, waarin een anonieme bron beweert dat op de burelen van Dior een boeket voor Haider Ackermann is bezorgd, veroorzaakte even een beetje opwinding op Twitter, maar het huis heeft nog altijd geen nieuwe vrouwenontwerper benoemd.

De klassieke, op de Diorstijl uit de jaren vijftig gebaseerde collecties van Bill Gaytten, de voormalige assistent van Galliano die sinds diens ontslag verantwoordelijk is voor de vrouwencollecties, mogen dan bij de modepers bepaald geen succès fou zijn, de omzetten in de Dior-boetieks namen het afgelopen jaar flink toe.

Eerder verschenen artikelen over de vrouwenshows voor najaar 2012 in Milaan en Parijs zijn terug te lezen op nrc.nl/mode.