Hooi, klei en rust

Opwarmen in de broodoven, afkoelen in de wei, de huid zuiveren met aarde. Een dagje in de boerderijspa.

Zes jaar geleden molk ze nog de koeien, nu staat ze naakte Randstedelingen in te smeren met klei – nadat ze eerst hun mobiele telefoon heeft afgepakt.

Marinka Steggink runt samen met haar dochters in het Twentse Nutter een boerderijspa. Een boerderijspa is, het woord zegt het al, een spa in een boerderij.

Soms vangt Steggink flarden gesprekken op van gasten die voor de deur staan. In hun stem klinkt teleurstelling. „Is het hier? Op de website zag het er heel anders uit.” Aan de buitenkant oogt de familieboerderij uit 1645 eenvoudig; geen opgepoetste toestand, een kaal erf waar een gure wind waait. Maar als de gasten door de tochtige deel lopen en de glazen deur opendoen is hun teleurstelling meestal wel verdwenen. Onder de antieke balken bevindt zich een eigentijdse spa die niet onderdoet voor wufte wellnessgelegenheden in de stad. Vorig jaar ontving de boer-derijspa de Wellness Award 2011 voor de „unieke combinatie van plattelandsbeleving en lichaamsbehandeling”.

Melkveehouders Marinka en Frans Steggink stonden zes jaar geleden voor de keuze wel of niet investeren in hun melkstallen. Hun dochters hadden weinig zin het bedrijf over te nemen, dus waar deden ze het nog voor? In die tijd lazen ze in een boerenvakblad dat twee ondernemers bezig waren een concept voor een boerderijspa te ontwikkelen, gebaseerd op de theorieën van Paul Haslauer, een wellnessondernemer uit Oostenrijk. Tegelijkertijd werden ze door een lokale horecaondernemer benaderd om in hun lege stal boerderijlodges (zie kader) te maken. Frans en Marinka Steggink vertrokken naar Oostenrijk voor een spoedcursus en een jaar later was hun kleine kuuroord geopend. Nu loopt dochter Steggink met een stapel schone handdoeken door de spa: „Laatst hoorde ik een meisje zeggen: ik heb een auto van mijn vader gekregen. Toen dacht ik: nou, ik heb mooi een spa van mijn vader gekregen.”

In de boerderijspa van de familie Steggink kunnen de gasten opwarmen in de broodoven, stomen in het hooi, ontgiften in de kruidenoven, afkoelen in de wei en de huid zuiveren met aarde. De warme lunch is met producten uit de streek.

Sommelier

Geduldig en uitvoerig geeft Marinka Steggink uitleg over de behandelingen – met de toon van een sommelier die aan tafel informatie opsomt over de wijn. Bijvoorbeeld als ze haar gasten de koepelvormige ‘broodoven’ binnenleidt om „op te warmen”. De broodoven is een koepelvormige ruimte waar het ongeveer 40 graden is en waar luie stoelen rond een ouderwetse broodoven staan. In die wit gestucte broodoven staat een elektrisch oventje. Daar legt Steggink een speltbroodje in. En dit is wat ze vertelt: „Spelt is een oergraan dat al in de Bronstijd werd gegeten. Het zit vol eiwitten, vitaminen en mineralen. Bij het afbakken komen enzymen vrij die heel goed zijn voor de luchtwegen.” Elke student scheikunde leert in het eerste jaar dat enzymen bij een temperatuur van 70 graden kapot gaan, maar wat kan het schelen. De zon schijnt naar binnen, het ruikt steeds lekkerder naar brood en het cynisme dommelt langzaam in.

In de kruidenoven, een ‘milde sauna’, staat een koperen ketel water met kruidenaroma’s te stomen. De waterdamp daalt via het koperen dak, langs de houten wand neer op de rug van de bezoeker. Op de grond liggen sparrentakken. Steggink vertelt: „De kruiden zuiveren de luchtwegen. En door met blote voeten over de sparrentakken te lopen, stimuleer je voetreflexen.”

De hooioven is een plastic stoel die verstopt zit in wilgentakken, tegen de leuning papieren kussens gevuld met hooi. Steggink: „Het is geknakt hooi uit geselecteerde gebieden in de Alpen. Het hooi is geoogst boven de 1.000 meter grens. Alleen daar is hooi van de hoogste kwaliteit te vinden. Door het hooi blaast stoom en zo komt coumarine vrij. Die stof zorgt ervoor dat het bloed iets verdund wordt. Zo kan het bloed goed door heel het lichaam spoelen en worden zelfs de kleinste haarvaatjes gezuiverd.” Op internet heb ik gelezen dat coumarine in een hoge dosering ook wordt gebruikt in rattengif, als ratten van dat gif eten sterven ze aan inwendige bloedingen. Maar het zou flauw zijn daar nu over te beginnen, want het is heerlijk warm en broeierig in deze hooiovenstoel en het uitzicht over de weilanden van het Springendal is prachtig.

De kleioven is een sprookjesachtige badcel voor twee personen met bruine en gouden mozaïektegeltjes. Steggink geeft een schoteltje met bolletjes klei in verschillende kleuren, elke kleur is voor een ander lichaamsdeel. De rug van de gasten smeert zij in, de rest moeten ze zelf doen. „Dit is verzegelde aarde”, vertelt ze. „Heel vroeger gaf een medicijnman met zijn zegelring een echtheidstempel aan deze klei die ziektes kon genezen en wonden helen. De klei komt van over de hele wereld en wordt gehaald uit de geologische oorsprongslagen. Door de stoom en de warmte wordt de klei vloeibaar en trekt zo alle giftige stoffen uit de huid.”

Boeren – staan die niet vooral bekend om hun nuchterheid? Hoe is dat te rijmen met geknakt alpenhooi en verzegelde aarde? „Boeren staan dicht bij de natuur”, zegt Steggink. „We werken hier met eeuwenoude producten.” Waar dat goed voor is? „Kijk naar de gasten”, zegt Steggink. „Na een paar uur kijken ze heel anders uit hun ogen.” Dat heeft trouwens ook te maken met de rust in haar spa, zegt ze. Tussen de behandelingen door liggen de gasten op dagbedden te niksen en krijgen ze hapjes en sapjes. Nergens hangt een klok. Alleen Steggink weet hoe laat het is.

En dat rust een heilzame werking heeft, weten boeren al eeuwenlang, zegt Steggink. „Als een koe moet kalveren dan kun je er wel om heen gaan springen, maar dan zal het dier weer opstaan en gaan lopen. Met rust kom je veel verder.”

boerderijspa.nl, behandelingen vanaf 59 euro