Duitsland wel blij met Poetin

Lange rijen mensen stonden afgelopen zondag voor de anders zo stille Russische ambassade in Berlijn, een monstrueus groot gebouw aan Unter den Linden. De vele Russen die in de Duitse hoofdstad wonen, konden hier hun stem uitbrengen voor de presidentsverkiezingen in hun land. Al een eeuw geleden stond de wijk Charlottenburg ook bekend als Charlottengrad, wegens het grote aantal Russische bewoners. Zo bezien wekten de vele kiezers bij de ambassade geen verbazing.

Daags daarna was het nieuws over Poetins overwinning voor alle Duitse media groot nieuws. De commentaren in de kranten waren opmerkelijk gelijkluidend. Makkelijk zal het voor de nieuwe, oude president van Rusland niet worden. Hij moet zichzelf opnieuw uitvinden; zijn machtsbasis brokkelt af. Steeds meer Russen zijn op hem uitgekeken, et cetera.

Wie hier iets anders tegenaan keek, was de buitenlandkenner en publicist Josef Joffe, verbonden aan weekblad Die Zeit. In zijn veelgelezen maandagse rubriek Was macht die Welt? in de Berlijnse Tagesspiegel schreef hij dat hij de westerse mediaconsensus niet deelt, dat deze verkiezing „het begin van het einde van Poetin” is (zoals de Britse Economist schreef). Poetin, meent Joffe, heerst over een ‘petrostaat’ en kan door zijn olie- en gasrijkdom veel rust in het land kopen. Als de protesten tegen hem aanhouden of erger worden, „zal hij van zijn macht precies zoveel afstaan als het machtsbehoud verdraagt.”

Het is interessant om te zien waar de Duitse kranten in dit verband nauwelijks over hebben geschreven: over de belangrijke Duits-Russische economische betrekkingen. De uitslag van de Russische verkiezingen betekent voor Duitsland allereerst politieke stabiliteit. En die is nodig om de wederzijdse handel niet in gevaar te brengen. Om het plat te zeggen: de halve Bondsrepubliek ligt aan het Russische aardgas. En omgekeerd: half Rusland is afhankelijk van Duitse energiebetalingen. En van Duitse investeringen.

Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom heeft juist dit jaar een nieuwe gaspijpleiding door de Oostzee naar Duitsland voltooid, die nóg meer gas naar Duitse huishoudens brengt. Het is het resultaat van een „loepzuivere” mannenvriendschap: die tussen Vladimir Poetin en oud-bondskanselier Gerhard Schröder, die alweer jaren op de loonlijst van Gazprom staat.

De Duitse economische krant Handelsblatt was een van de weinige media die de Russische presidentsverkiezingen (mede) in het teken van de Duits-Russische handelsrelatie plaatsten. „Poetin staat voor stabiliteit”, luidde een ondubbelzinnige kop in het Handelsblatt kort voor de verkiezingen. Daarin kwam onder anderen de chef van de Duits-Russische handelskamer aan het woord, Michael Harms. Volgens hem staat een meerderheid van de Duitse ondernemingen „neutraal” tegenover een derde ambtstermijn voor Poetin. „Voor het zakendoen is het niet beslissend wie in het Kremlin de baas is. Beslissend [voor ons] zijn stabiele investeringsvoorwaarden in het land.”

Als geen ander lijkt Poetin die stabiliteit te kunnen bieden. Stilletjes is in ondernemend Duitsland dan ook de vlag uitgehangen toen Poetin was gekozen.

Joost van der Vaart