De band van gevluchte muzikanten

De band Orchestre Partout bestaat uit vluchtelingen. Door hun verschillende achtergronden maken ze mondiale muziek. Ze treden op in asielzoekerscentra in Nederland. Uiteindelijk doel: spelen in Paradiso.

De recreatiezaal van het Alkmaarse asielzoekerscentrum heeft met een paar schemerlampen en wat kussens op de grond iets van een huiskamercafé gekregen. Aan de bar wordt thee geschonken. Orchestre Partout, een internationale band van gevluchte muzikanten, begint deze avond met een thuiswedstrijd zijn tournee langs verschillende asielzoekerscentra.

De band speelt eigen nummers. Soms ligt de basis van die nummers in Irak, dan weer in Congo, maar altijd spelen alle bandleden mee. Muzikaal leider Ted van Leeuwen bewerkt de liedjes tot de mondiale sound van Orchestre Partout. „Voor de bandleden is dat soms flink zweten. Onze toetsenist uit Eritrea bijvoorbeeld is een heel andere toonladder gewend dan de Afghaanse muzikanten. En de Soedanese percussionist heeft weer een heel andere ritmiek. Maar juist daarom gebeuren er mooie muzikale dingen.”

Deze vrijdagavond moet de band het stellen zonder fluitist en frontman Sinan. Hij is zojuist naar het ziekenhuis afgevoerd met een blindedarmontsteking. De avond verloopt rommelig, maar regelmatig klapt het publiek hartstochtelijk mee als iemand een liedje uit zijn eigen land herkent. Als de achttienjarige zangeres Jasmien een beetje verlegen aan een gevoelig liedje in het Punjabi begint, krijgt ze een groep luidruchtige mannen al na een paar noten stil. Ook de Afghaanse Najiba zingt prachtig, maar zij staat de hele avond verscholen achter de mengtafel. Van Leeuwen had haar graag op de voorgrond gezet, maar „het is in haar cultuur voor een vrouw absoluut niet toegestaan om voor publiek te staan”.

De band bestaat een jaar. De basis is wankel, zegt projectleider Gerard Kooistra. „Elk moment kunnen leden wegvallen, als ze worden uitgezet. Maar als ze kunnen, komen ze. We hebben gemerkt dat bewoners van het asielzoekerscentrum niet uit zichzelf met elkaar muziek maken. Dat heeft een grote emotionele lading en die wordt niet snel gedeeld. Maar in de band is er onderling vertrouwen en gaan ze helemaal los.” Aanvankelijk was het plan dat iedereen kinderliedjes uit zijn thuisland zou zingen. „Dat bleek veel te beladen.”

Orchestre Partout reist de komende maanden andere asielzoekerscentra af, om bewoners aan te sporen ook een band op te richten. „Niet omdat het therapeutisch werkt”, zegt Van Leeuwen. „Als dat zo is, is het een leuke bijkomstigheid, maar het is vooral muzikaal zo ontzettend interessant. Ik wil Nederlanders laten horen hoe hier vol overgave muziek wordt gemaakt. Uiteindelijk willen we met Orchestre Partout in Paradiso staan.”