Reserves van Valencia zijn coulant voor Rutten

PSV moest tegen Valencia een eenheid zijn, maar de spelers hielden zich niet aan de afspraken. Na het 4-2 verlies in Spanje wacht zondag weer een cruciaal duel: NAC uit.

Niemand had het na een uur spelen nog voor mogelijk gehouden dat PSV vanmiddag toch met een positief gevoel op Eindhoven Airport zou landen. Zelden werd de Philips Sport Vereniging in haar bijna honderdjarige historie zo vernederd als gisteravond door Valencia in La Mestalla. Het desolate elftal van Fred Rutten was rijp voor de sloop, maar had het geluk dat de tegenstander genadig was en in de tweede helft flink gas terug nam. PSV profiteerde door in de slotfase de achterstand van 4-0 terug te brengen naar 4-2. „Er is nog hoop en perspectief”, sprak Rutten in de catacomben van het stadion. Volgende week donderdag volgt de return van de achtste finales van de Europa League in Eindhoven.

PSV leeft al een paar weken tussen hoop en vrees. Het jonge elftal van Rutten laat het op belangrijke momenten vaak afweten en slaagt er dan vrijwel nooit in op karakter een resultaat af te dwingen. De 6-2 thuisnederlaag van afgelopen zondag tegen FC Twente maakte nogmaals duidelijk waar de zwaktes van de ploeg liggen. Sindsdien staat de positie van de coach zwaar onder druk en ligt zijn lot in handen van de onevenwichtige spelersgroep. Voor het duel met Valencia werd het frivole talent Georginio Wijnaldum geslachtofferd voor Atiba Hutchinson. Wijnaldum stond symbool voor een spelersgroep, die zijn verdedigende taken laat versloffen.

Het elftal van PSV bleek zeer hardleers. Zelfs een veredelde B-ploeg van Valencia – gisteravond stonden er slechts vier spelers in de basis die ook afgelopen zondag in de competitie tegen Granada aantraden – wist PSV met gemak te overvleugelen. De spelers van de Eindhovense club willen het liefst zelf het spel maken en laten bij balverlies nog wel eens hun tegenstander lopen. Bij een achterstand gooien ze het hoofd vaak deemoedig in de schoot. Door de individuele kwaliteiten van voetballers als Dries Mertens, Zakaria Labyad, Tim Matavz en Ola Toivonen kan je met een dergelijke instelling in de eredivisie zelfs nog lang meedoen in de strijd om de landstitel. In duels met de Europese subtop is dat fataal.

Voor de wedstrijd met Valencia waren heldere afspraken gemaakt. PSV zou zich als een eenheid presenteren, vanuit een gesloten organisatie gaan voetballen en zelf het initiatief nemen als dat kon. Al snel was zichtbaar dat de spelersgroep niet in staat bleek zich aan de afspraken te houden. De wijze waarop Mertens steeds de opkomende rechtervleugelverdediger Antonio Barragán liet lopen was tekenend. De Belgische aanvaller bracht daarmee zijn zeventienjarige ploeggenoot Jetro Willems steeds in de problemen. Rutten had een statement kunnen maken door Mertens te wisselen, maar in plaats daarvan haalde hij zijn jonge linksback na een half uur naar de kant voor international Erik Pieters.

PSV was toen al aan een verloren wedstrijd bezig. De Spaanse coach Unai Emery bleef zijn spelers vanaf de kant maar opzwepen en zag zijn ploeg binnen het kwartier door doelpunten van Victor Ruiz en topscorer Roberto Soldado op een 2-0 voorsprong komen. PSV kon er niets tegenover zetten. De verdedigers van PSV werden aan alle kanten voorbijgelopen. Ze mochten van geluk spreken dat tal van kansen onbenut bleven. Soldado maakte voor rust nog wel de 3-0 uit een strafschop.

De technische staf en de spelers van PSV verlieten totaal gedesillusioneerd het veld. De spelers hadden geen moment duidelijk gemaakt dat hun er alles aan gelegen is Rutten in het zadel te houden. De angst voor een nieuwe mokerslag had een verlammende werking op een spelersgroep, die het aan een echte leider ontbeert. Ook de weer teruggekeerde international Kevin Strootman kon de verwachtingen niet waarmaken en leed vaak onnodig balverlies.

En daar zaten ze dan in de kleedkamer van het monumentale Mestalla. In een wedstrijd waarin de ploeg vertrouwen hoopte te tanken, was de ploeg in de eerste 45 minuten door de nummer drie van Spanje naar de rand van de afgrond geduwd. „We hadden helemaal niets in te brengen”, verzuchtte Rutten na afloop. „Valencia speelde in zo’n hoog tempo dat wij steeds te laat waren. Ik vreesde voor een hele grote uitslag.”

En ook in de spelergroep was de vrees voor een afgang groot. Strootman wees niet alleen naar de kwaliteit van Valencia, maar verweet het ook zijn ploeggenoten dat er opnieuw afspraken waren geschonden. „Als je tegen zo’n tegenstander speelt, dan moet je als ploeg samenwerken. Jetro Willems werd nu het slachtoffer, maar dat komt omdat hij in de steek wordt gelaten. Dat mag gewoon niet gebeuren. Als je zo snel achter komt, word je bang. We hebben nu eenmaal niet de kwaliteit in het elftal om het op een andere manier op te lossen. Je kunt het onvolwassenheid noemen. Of gebrek aan meedogenloosheid. Dat wordt op dit niveau keihard afgestraft.”

Na een uur spelen kregen Rutten en PSV hulp uit onverwachte hoek. De spelers van Valencia vonden het na de 4-0 van Pablo Piatti wel best en lieten PSV het spel maken. De Eindhovense club maakte in de slotfase dankbaar gebruik van de lankmoedigheid en scoorde via Toivonen en invaller Wijnaldum tegen. Opeens had de angst weer plaats gemaakt voor hoop. Rutten mag het zondag tegen NAC weer proberen. Met dank aan de (reserve)spelers van Valencia, die zo coulant waren hem niet gisteren al het laatste duwtje te geven.