Phil Fish, een geval apart van wie je gaat houden

‘Vijf fucking jaar’, zegt Phil Fish, en hij slaat zijn hand voor zijn gezicht. Fish – wild krulhaar, rossige bakkebaarden, bril met zwaar montuur en dikke glazen – heeft net de belangrijkste prijs voor onafhankelijk ontwikkelde games in ontvangst genomen, de Seumas McNally Grand Prize van de Independent Games Festival (IGF) Awards. Fish schiet vol en komt niet meer uit zijn woorden. „Dankjewel”, weet hij er nog uit te persen, en hij verlaat het podium.

Wat een aansteller, zou je kunnen denken als buitenstaander. Maar dan heb je Indie Game: The Movie nog niet gezien. In deze documentaire, onlangs in première gegaan op Sundance, maak je mee hoe hard Fish werkte aan zijn game Fez. Het spel wordt een obsessie: drie keer begint hij opnieuw. Als hij tegen het einde van de film Fez mogelijk niet kan demonstreren op een beurs vanwege een conflict met een ex-compagnon, gromt hij uiterst serieus: „Ik ga hem vermoorden. Fucking vermoorden”.

Deze week wordt in San Francisco de Game Developers Conference gehouden, ’s werelds grootste conferentie voor spellenmakers. Meer dan 19.000 mensen komen hier samen om meer te leren over games en de wereld eromheen. Eén belangrijke trend: de groeiende rol van de indiegames, die worden gemaakt zonder de geldinjecties van grote gameproducenten.

Kijk bijvoorbeeld naar het Indie Fund, een investeringsfonds opgericht door een aantal succesvolle, onafhankelijke gameontwikkelaars. Zij hebben een deel van hun verdiende geld in een potje gestopt en financieren daarmee nieuwe projecten.

Daarnaast tonen de tientallen voor de IGF Awards genomineerde spellen, niet in de laatste plaats Fez, dat de kwaliteit van de indies steeds verder stijgt.

Maar er is nog een factor: onafhankelijke ontwikkelaars zijn auteurs. Kunstenaars die hun ziel en zaligheid in hun creaties leggen; hun evenbeeld herscheppen in spelvorm. Phil Fish is een geval apart, maar je zou zomaar van hem kunnen gaan houden. Makers als Fish geven indiegames een menselijk gezicht: hoe abstract hun spellen ook zijn, met de indies zelf kun je je identificeren.

Mainstreamgames hebben op enkele uitzonderingen na geen visionaire voormannen. Dat is ook niet zo gek, want de meeste komen niet voort uit de ideeën van één persoon, maar waren groepswerk.

Toen ik naar Indie Game: The Movie keek, bekroop me het gevoel dat we nog veel gaan horen van Fish en anderen zoals hij, en dat de acceptatie van games als kunstvorm daarbij best weleens gebaat zou kunnen zijn.

In deze rubriek schrijven gamejournalist Niels ’t Hooft en gamewetenschapper David Nieborg over games