Onverdoofd slachten inzet Franse campagne

Marine Le Pen begon erover, Sarkozy nam het over omdat het aanslaat: ritueel slachten. Wordt de Fransen halalvlees opgedrongen? De slager vindt het een schijndiscussie.

Premier François Fillon ontving gisteren vertegenwoordigers van de islamitische en joodse gemeenschap om een brandje te blussen dat hij zelf mee had aangewakkerd. Fillon had in een onbewaakt moment gezegd dat de religies mee moeten evolueren en eens moeten nadenken of ritueel, onverdoofd slachten van dieren nog wel kan.

Dat is een merkwaardige opmerking voor een premier die hecht aan de strikte scheiding van religie en staat, de in Frankrijk in de grondwet verankerde ‘laïcité’. Gisteren verzekerde hij dan ook dat het niet de bedoeling is om halal en koosjer vlees te verbieden.

Of de kous daarmee af is, is nog maar de vraag. Want rond ‘halal’ is een hele polemiek ontstaan, waardoor het een van de drukst besproken onderwerpen werd in de campagne voor de presidentsverkiezingen van 22 april. Het thema verdrong zelfs de werkloosheid en de koopkracht naar de achtergrond.

Het was, zoals vaker met dit soort thema’s, Marine Le Pen van het Front National die de voorzet gaf. Zij beweerde op televisie dat in heel Île-de-France, de regio rond Parijs, alleen nog maar halal vlees is te vinden bij de slager en in de supermarkt. Een groteske overdrijving, maar de toon was gezet: de moslims dringen hun religieuze praktijken op aan de echte Fransen.

Dat er alleen nog maar halal vlees zou te vinden zijn in de brede Parijse regio, was voor het FN hét voorbeeld van de mislukte integratie van de moslimgemeenschap. Le Pen wierp zich bovendien op als bestrijder van dierenleed, en zei dat er alleen al daarom een eind moest komen aan de rituele slachtingen.

Het kwam haar op een sneer te staan van Jean-Luc Mélenchon van het Front du Gauche. „Mevrouw Le Pen is voor herinvoering van de doodstraf, maar tegen onverdoofd slachten van dieren. Daar zit een merkwaardige logica in die niemand nog kan volgen”, aldus Mélenchon, die deze week tot 10 procent steeg in de peilingen. Anders dan in Nederland speelt dierenleed nauwelijks een rol in de discussie over ritueel slachten.

Over de claim van Le Pen dat in Parijs het vlees 100 procent halal is, ging het nauwelijks. Het ministerie van Landbouw deelde mee dat in 2008 in heel het land ruim 30 procent van de runderen, schapen en geiten ritueel werd geslacht, en dat dat percentage de afgelopen jaren is gedaald tot 14 procent. In stedelijke regio’s als Parijs en Marseille zijn er wel slachthuizen waar de helft van de dieren ritueel wordt geslacht, erkent het ministerie. De slachthuizen bevestigden de cijfers, maar die werden door Le Pen afgedaan als ‘leugens.’

Sarkozy probeerde het onderwerp eerst nog uit de weg te gaan, met de mededeling dat amper 2,5 procent van de 200.000 ton vlees die in Île-de-France jaarlijks wordt geconsumeerd, halal of koosjer is. Maar toen uit een peiling bleek dat het onderwerp aansloeg bij vooral oudere kiezers, ging Sarkozy mee in de polemiek. Al blijft onduidelijk wat hij precies wil, behalve een duidelijker etikettering, zodat consumenten weten waar hun vlees vandaan komt.

„Een schijndiscussie”, verzekert de slager om de hoek, die zegt dat klanten hem nooit vragen waar zijn vlees vandaan komt, zelfs deze week niet. „Volgens mij zijn er haast geen ‘gemengde’ slagers. Of je koopt halal in, of niet. Halal slagers laten dat weten in hun etalage, net zoals koosjere bakkers en slagers dat doen. Ons vlees komt alleen van verdoofd geslachte dieren, maar dat ga ik niet etaleren. Het lijkt me zo evident. Ik denk dat het probleem van de etikettering alleen speelt in de supermarkten. Maar je kan je vlees toch beter bij de slager kopen”, zegt hij met een knipoog.

Schijndiscussie of niet, bij het UMP van Sarkozy was de eenheid ver te zoeken. Zoals wel vaker bediende minister van Binnenlandse Zaken Claude Guéant de rechtervleugel van de partij door te opperen dat een minderheid van vreemdelingen niet zijn wil kan opleggen aan de Fransen. Maar het was premier Fillon die met zijn opmerking over „ouderwetse praktijken” de meeste weerstand opriep. Er werd zelfs gevraagd of Fillon nog wel een ‘goede republikein’ is. Zijn rivaal binnen de partij, secretaris-generaal Jean-François Copé, zei dat de premier „een vocabulaire gebruikt dat niet de mijne is.”

Maar vooral binnen de gematigde vleugel van het UMP was er kritiek op het achterna hollen van het FN. Bovendien lijkt het de kandidaat Sarkozy niet te helpen in de peilingen, wat uiteindelijk wel de bedoeling is van deze strategie. Alleen Le Pen en Mélenchon wonnen deze week terrein.