Het begin van de marathon

Met een vreugdesprongetje verwelkomden de financiële markten vanmorgen het slagen van de herstructurering van de Griekse staatsschuld. Gisteravond ging 85,8 procent van de betrokken banken en beleggers akkoord met een voorstel waarin zij rond 75 procent verlies lijden. Zij krijgen nieuwe obligaties terug met een veel lagere waarde, en de rente daarop is ook nog eens lager.

De positieve reacties op de deal weerspiegelen echter niet zozeer een optimisme over het oplossen van de Griekse crisis. Ze illustreren eerder dat een ramp is afgewend: een scenario waarin Griekenland simpelweg in gebreke zou zijn gebleven bij het aflossen en betalen van rente op zijn schuld. Het International Institute of Finance, de groep van de banken die over de schuldovereenkomst onderhandelde, waarschuwde deze week voor een totale schade van 1.000 miljard euro als er geen deal zou komen. Dat is waarschijnlijk overdreven, maar de chaos had inderdaad onoverzienbaar kunnen zijn.

Hoewel de nominale waarde van de Griekse staatsschuld door de deal rond 100 miljard euro daalt, is deze afwaardering slechts een onderdeel van een veel grotere, en intens gecompliceerde, operatie. Allereerst is er de vraag of kredietverzekeringen (credit default swaps) op Griekse staatsschuld nu moeten uitbetalen. Brancheorganisatie Isda beslist daarover. Als er moet worden uitbetaald, dan is het te hopen dat de risico’s gespreid zijn over de hele financiële sector en zich niet hebben opgehoopt bij een kleine groep partijen die miljarden moeten uitkeren. Als Idsa vindt dat er niet hoeft te worden uitbetaald, zullen beleggers zich afvragen wat zo’n swap op staatsschuld eigenlijk voorstelt en kan deze markt een stuk rustiger worden.

Griekenland is nog een heel eind weg van een uiteindelijke sanering. De overeenkomst over de schuld maakt de weg vrij voor een reddingspakket van 130 miljard euro waarover volgende week door de overige eurolanden en het Internationale Monetaire Fonds zal worden beslist.

Volgende maand zijn er verkiezingen in Griekenland. Pas daarna moet blijken of een nieuwe regering zich ook aan de draconische maatregelen houdt die zijn geëist. En of de kiezer zich daarachter opstelt. Gisteren bleek dat de werkloosheid is gestegen tot 21 procent en de jeugdwerkloosheid tot 51 procent. De economie is de afgelopen jaren al met een vijfde gekrompen. Dat zijn geen cijfers die leiden tot stabiliteit.

Alle maatregelen bij elkaar moeten ervoor zorgen dat de staatsschuld in 2020 terug is op een niveau van 120 procent van het bruto binnenlands product. Dat is zelfs dan aan de onhoudbare kant. Het IMF heeft gesuggereerd dat er over drie jaar wellicht nóg een steunpakket nodig is. De weg uit de Griekse crisis is lang en kronkelig. De schuldsanering is een opsteker, maar tegelijk slechts een van de eerste stappen.