Excuus EU voor ‘racistische’ clip

Een filmpje van de Europese Commissie moet de EU-uitbreiding promoten onder jongeren, met beeldtaal uit videogames. Maar critici vinden het spotje kwetsend.

Een Aziaat die Europa bedreigt in het EU-filmpje. Bron Youtube

Officieel heeft de Europese Commissie spijt van het virale filmpje ‘Growing Together’: een propaganda-clip over de uitbreiding van de Europese Unie die al snel racistisch werd genoemd en na een paar dagen werd ingetrokken.

In de film, die volgens de Commissie werd overgenomen en verspreid door zo’n 7.000 websites en al een half miljoen kijkers trok, is de EU een vrouw in het geel. Ze wordt bedreigd door Aziatische en zwarte mannen. Pas als de vrouw zichzelf vermenigvuldigt, gaan de mannen op de grond zitten – samen met de vrouwen. De boodschap aan het eind is: ‘The more we are, the stronger we are’.

In het gebouw in Brussel waar de 27 lidstaten hun diplomaten hebben rondlopen waren de oordelen hard: stom van de Commissie om Azië en Afrika neer te zetten als de boze buitenwereld waartegen we ons moeten verdedigen door met zoveel mogelijk Europese landen te zijn.

Aan de andere kant van de straat staat het kantoor van de Europese Commissie. Daar vertellen ambtenaren dat de kritiek het eerst kwam van de Britten, die niet bekend staan om hun liefde voor de EU. En dat de negatieve reacties daarna vooral kwamen van mensen voor wie de film níet was bedoeld – de doelgroep waren jongeren van een jaar of zestien, zeventien „die de plots en symbolen begrijpen van videogames”.

De film had zo’n 127.000 euro gekost en was gemaakt door een communicatiebureau in Brussel dat vaker voor de Commissie werkt. De regisseur van de film was volgens betrokkenen een Iraniër die in België asiel had aangevraagd en een verblijfsvergunning kreeg. Ambtenaren mompelen dat zo’n Iraniër toch niet snel iets racistisch zou maken.

Maar openlijk zwijgen ze daarover: ze willen niet in discussie gaan met de critici, zeggen ze. De officiële reactie is: de film was bedoeld om een boodschap van ‘wederzijds respect’ over te brengen. Daarom gingen de mannen ook op de grond zitten bij de vrouwen: voor overleg. Maar als die boodschap niet overkomt, was de film verkeerd. Met excuus voor wie zich erdoor gekwetst voelt.

Er zijn ambtenaren die de film ook helemaal niets vonden. Maar er was uitgebreid getest met ‘focusgroepen’ in Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië en de zestien- en zeventienjarigen vonden het een geweldige clip die ze, zegt een betrokkene, ook meteen begrepen. Niemand dacht aan racisme.

Volgens de woordvoerder van eurocommissaris Füle (Uitbreiding) waren er ook geen negatieve reacties op de websites die de film verspreidden: het communicatiebureau had een paar sites uitgekozen en daarna ging het vanzelf. De toon veranderde pas toen de wat ouderen erover gingen twitteren en de Commissie raakte gealarmeerd toen een krant in Taiwan erover schreef.

De Commissie laat vaker promotiefilms maken. In de bioscopen draait nu een reclamespotje dat clichébeelden onderuit moet halen over landen als Servië en Turkije.

Het EU-filmpje is te zien via http://nrch.nl/7dv