Duitsland verkijkt zich op ommekeer

Germany's Green Party parliamentary faction leaders Juergen Trittin (R) and Renate Kuenast, Social Democratic Party (SPD) party leader Sigmar Gabriel and left-wing party Die Linke faction leader Gregor Gysi attend a demonstration against the governments planned cuts in solar power incentives, in Berlin March 5, 2012. REUTERS/Tobias Schwarz (GERMANY - Tags: POLITICS CIVIL UNREST ENVIRONMENT) Demonstratie in Berlijn tegen bezuiniging op subsidie voor zonne-energie (Foto Reuters)

De kernramp in Fukushima een jaar geleden had grote gevolgen voor de Duitse energiepolitiek. In zeer korte tijd werd besloten tot een ‘Wende’, een ommekeer. Merkel en haar regering besloten de kernenergie versneld in de ban te doen. Om te voorkomen dat dit zou leiden tot meer CO2-uitstoot, moest extra geld beschikbaar komen voor klimaatbeleid.

Deutschland will […] bei wettbewerbsfähigen Energiepreisen und hohem Wohlstandsniveau eine Vorreiterrolle hinsichtlich Energieeffizienz und Umweltschonung anstreben. Ein hohes Maß an Versorgungssicherheit, ein wirksamer Klima- und Umweltschutz sowie eine bezahlbare Energieversorgung sind zugleich wichtige Voraussetzungen dafür, dass Deutschland auch langfristig ein wettbewerbsfähiger Industriestandort bleibt. Gleichzeitig steht Deutschland zu seinen Verpflichtungen, auch international Klimaschutz in Entwicklungsländern zu unterstützen. Das […] Sondervermögen “Energie- und Klimafonds” (EKF) leistet einen wichtigen Beitrag zur Umsetzung des Energiekonzeptes der Bundesregierung.

Energie-efficiënt, milieubewust, concurrerend, energiezeker en klimaatvast – op papier ziet het er prachtig uit. Maar nu blijkt dat de financiering moeilijk wordt. Vooral het klimaatfonds vormt een probleem. Het zou grotendeels moeten worden gevuld met de opbrengst van de veiling van emissierechten. Dat zou, naar verwachting, in 2012 zo’n 780 miljoen euro moeten zijn.

Maar helaas. De emissiehandel is ingestort – door de economische crisis en een overaanbod aan emissiecertificaten. Het recht om een ton CO2 uit te stoten kost nog maar ongeveer 8 euro. Duitsland haalt daardoor volgend jaar waarschijnlijk niet meer dan de helft van het geplande bedrag binnen.

Volgens het Duitse ministerie van Financiën hangt de financiering van het fonds nu mede af van ‘beslissingen op Europees niveau over aanpassing van het emissiehandelssysteem’ (hier en hier een commentaar). Dat is opmerkelijk, want toen Duitsland overhaast besloot tot afschaffing van kernenergie, gebeurde dat zonder overleg met Europese partners, hoewel toen al duidelijk was dat deze ommekeer grote gevolgen zou hebben voor de totale Europese energiepolitiek.

Duitsland heeft zich verkeken op de snelheid waarmee een overgang van fossiele naar duurzame energie mogelijk is (nieuwsbericht). Je kunt bijvoorbeeld niet voor iedere megawatt windenergie een megawatt fossiele energie afschaffen. Je hebt nu eenmaal een back-up nodig voor als het even niet waait.

En met de energiebesparing gaat het ook al niet geweldig. Mede door de economische crisis wordt al maanden geruzied wie al die prachtige isolatieprogramma’s voor gebouwen en andere maatregelen moet betalen.