Asschers naam blijft rondzoemen

Nieuwsanalyse Als nieuwe PvdA-leider is Diederik Samsom de favoriet van het partijkader, blijkt uit een enquête onder PvdA-politici. Ronald Plasterk volgt op afstand. Maar voor de toekomst blijft een andere kandidaat populair.

Een leider kiezen en zelfvertrouwen terugkrijgen, dat is na het vertrek van Job Cohen de opdracht voor de PvdA.

Een maand geleden kwam na een lange fractievergadering een wat bozige en teleurstelde PvdA-leider naar buiten. Een paar dagen later was hij ineens weg. En inmiddels lijkt Job Cohen allang vergeten. Met dank aan de verkiezingscampagne voor zijn opvolging. Die doet de PvdA goed. Er is veel gratis publiciteit, en regelmatig ook positieve. En hoewel de vijf kandidaten aardig voor elkaar zijn, slaan de vele onderlinge debatten niet helemaal dood. Afgezet tegen de stijl waarmee Job Cohen het leiderschap invulde, komen ze allevijf energiek en enthousiast over. En ook de leden lijken te genieten. Hun partij leeft weer, is het gevoel. De eerste positieve peiling is al binnen: volgens de Politieke Barometer snoept de PvdA twee zetels af van de SP. Het zelfvertrouwen lijkt dus een beetje terug.

En die nieuwe leider?

Over een week is bekend wie de leden hebben gekozen: Nebahat Albayrak, Martijn van Dam, Lutz Jacobi, Ronald Plasterk of Diederik Samsom. De campagne heeft zich ontwikkeld tot een strijd tussen de laatste twee. Uit een enquête van onderzoeksbureau OverheidinNederland.nl in opdracht van NRC Handelsblad blijkt dat Samsom de favoriet is van 50 procent van de PvdA-politici. Plasterk volgt op afstand met 24 procent. De andere drie maken volgens deze enquête weinig kans.

Dat Samsom veel steun kreeg, bleek al uit eerdere peilingen. Nu kan hij uit deze laatste enquête ook de conclusie trekken dat het belangrijke partijkader achter hem staat.

Hoewel? Er blijft een andere naam rondzoemen als grote man voor de toekomst: Lodewijk Asscher, wethouder te Amsterdam. Op de vraag wie de toekomstige lijsttrekker moet worden bij de volgende verkiezingen kiest 33 procent voor Asscher. 29 procent ziet in Samsom de beste man. Duidelijk is dus dat de nieuwe partijleider en fractievoorzitter nog steeds een concurrent heeft. Als Asscher die ambitie heeft.

Maar Samsom hoeft, als hij het wordt, niet te wanhopen. Bij een eerdere enquête in opdracht van deze krant was het gat tussen hem en Asscher groter. En de sfeer in een partij kan snel omslaan. Dat tonen de laatste ontwikkelingen weer aan. Wie de partij vanaf volgende week ook leidt, als hij/zij het goed doet, kan de roep om Asscher verstommen.

Tijdens de campagne leek Samsom enkele kwaliteiten te hebben waar PvdA’ers naar snakken. Hij straalt uit, hoe anders dan Cohen, dat hij niet kan wachten dit kabinet aan te vallen. Hij doet verwoede pogingen de sociaal-democratische tradities te vernieuwen.

Maar vanochtend was er een barstje in zijn campagne. Samsom liet weten dat hij zijn bekritiseerde partijgenoot Aleid Wolfsen liever niet ziet terugkeren voor een tweede termijn als burgemeester van Utrecht. Typisch Samsom: ‘zonder veiligheidsgordel’ een punt maken, in dit geval dat de PvdA zijn bestuurders niet langer de hand boven het hoofd houdt. Kort daarna kwamen de excuses over „de manier waarop” Samsom zijn twijfels had geuit. Zo weet het Kamerlid: vanaf nu ligt hij onder een vergrootglas. Voor een ongedurig politicus geen gering risico.