Van Lanschot Bankiers ziet winst dalen

De winst van Van Lanschot Bankiers staat onder druk door de lage rentetarieven, signaleert scheidend topman Floris Deckers.

Toen Floris Deckers in 2003 kreeg te horen dat er geen plek in de Raad van Bestuur van de ABN Amro zou zijn, stapte hij op. Hij accepteerde de uitnodiging van oud-ABN-bestuurder Harry Langman. Langman was president-commissaris van Van Lanschot Bankiers in Den Bosch en was op zoek naar een nieuwe directievoorzitter. Sinds 2004 is Deckers bestuursvoorzitter van de chique Brabantse bank en vermogensbeheerder.

Vanochtend presenteerde hij zijn laatste jaarcijfers. De eerste helft van 2011 was, volgens Deckers „heel behoorlijk”, de tweede helft „heel teleurstellend”. De bank adviseerde haar, veelal vermogende, klanten om „op de handen te blijven zitten”. Dat betekent: weinig omzet. Over heel 2011 komt de winst uit op 43,1 miljoen euro, 36 procent minder in vergelijking met 2010. Per aandeel resulteerde een winst van 0,81 euro, tegen 1,45 euro in 2010.

Toen Deckers bij de bank begon bedroeg de winst per aandeel 3,40 euro oplopend tot 5,94 euro in 2007, het jaar voorafgaand aan de financiële crisis. „Een bank is de reflectie van wat zich er in de economie afspeelt”, reageert Deckers.

Zijn bank maakt zich op voor een grootscheepse reorganisatie (in totaal 60 miljoen euro aan kostenbesparingen). Van de ruim 2.000 werknemers zullen er de komende drie jaar tussen de 200 en 300 het bedrijf moeten verlaten. Door de teleurstellende financiële prestaties in de tweede helft van 2011 wordt een deel van de reeds geplande reorganisatie naar voren gehaald. Volgens Deckers loopt hij zijn opvolger daarmee niet voor de voeten. „Het is een houtskoolschets van de richting die we volgens ons allemaal op moeten”, zegt hij. Volgens Deckers is de raad van commissarissen, onder leiding van Ton de Swaan, „voortvarend bezig” met het vinden van een opvolger.

Toen Deckers begon, had de bank een balanstotaal van 16,6 miljard euro. Dat is in zeven jaar tijd met 1,8 miljard euro gestegen tot 18,4 miljard euro. De bank heeft een kredietportefeuille met een omvang van 14,3 miljard euro, waarvan meer dan de helft bestaat uit woninghypotheken. In vergelijking met andere banken zijn deze hypotheken twee keer zo groot, hebben de klanten veel overwaarde op hun huis en bezitten ze vaak ook nog een effectenportefeuille. „Over onze eigen hypotheken maak ik mij geen zorgen”, zegt Deckers, „maar nationaal moet er wel iets gebeuren”. Hij signaleert veel onzekerheid, spreekt van een „geweldig ingewikkeld probleem, maar vooruitschuiven is geen oplossing”. De politiek moet een knoop doorhakken over de woningmarkt. „Huren, de aanpak van de hypotheekrenteaftrek, belastingen – er moet helderheid komen. De onzekerheid over deze thema’s leidt alleen maar tot onzekerheid bij de consument en verlamt de economische ontwikkeling”, aldus Deckers.

De rentemarge (het verschil tussen de rente die een bank betaalt en ontvangt) daalde het afgelopen jaar van 1,68 naar 1,57 procentpunt. Minder rente-inkomsten dus – die daalden met 12 procent naar 297,5 miljoen euro (zie grafiek). Ook de provisie-inkomsten staan onder druk door de „moeilijke marktomstandigheden”, aldus Deckers. De scheidend topman ziet daar „voorlopig” geen verandering in komen.

In reactie op de jaarcijfers bleef de aandelenkoers nagenoeg gelijk.