Personeel Air France levert in

Het verlies was al verwacht, maar vanmorgen werd nog eens pijnlijk duidelijk dat Air France-KLM de kosten naar beneden zal moeten brengen om weer gezond te worden.

Steven Derix

Zeker, de cijfers zijn slecht. In 2011, zo maakte bestuursvoorzitter Jean-Cyril Spinetta vanmorgen in hartje Parijs bekend, heeft Air France-KLM een netto verlies van 809 miljoen euro geleden.

Het verlies is het grootste sinds 2009, het crisisjaar waarin de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie 1,5 miljard in het rood schoot. Maar dit keer komt het slechte nieuws bepaald niet onverwacht. Al in november maakte dezelfde Spinetta bekend dat zijn bedrijf in de eerste negen maanden van het afgelopen jaar een verlies van ruim 500 miljoen had geboekt. In de met bladgoud beklede wandelgangen van de Académie Diplomatique in Parijs deinsde Spinetta er toen niet voor terug om alvast een grove schatting te doen van het eindresultaat.

Het tekort dat Spinetta gisteren in diezelfde academie presenteerde, ligt binnen die bandbreedte. „Niet echt verrassend dus”, zei de bestuursvoorzitter tamelijk laconiek. Tijdens de persconferentie vanmorgen werd er daarom niet al te lang stil gestaan bij het verleden, maar ging de aandacht vooral uit naar de harde maatregelen die Air France-KLM zal moeten nemen om het lek boven te krijgen. De contouren van het reddingsplan werden in januari van dit jaar bekend gemaakt. In de komende drie jaar wil Air France-KLM in totaal 2 miljard euro besparen. Met dat geld, zo is de bedoeling, moet de enorme schuld van 6,5 miljard moeten worden teruggebracht tot 4,5 miljard.

Vanmorgen liep Spinetta nog eens langs alle plannen. Het Frans-Nederlandse bedrijf kondigde al eerder aan dat er minder zal worden geïnvesteerd in nieuwe vliegtuigen, en dat er zal worden gesneden in het netwerk. Daarbij gaat de aandacht vooral uit naar de grootste bleeder: de Europese bestemmingen voor de middellange afstand. In het afgelopen jaar leed Air France-KLM een verlies van 700 miljoen euro op dit netwerk. In 2014 moeten deze enorme verliezen zijn omgebogen in een positief resultaat, zei Spinetta vanmorgen.

De bezuinigingen gaan samen met een conservatieve groeistrategie. In het afgelopen jaar openden zowel KLM als Air France nieuwe bestemmingen en groeide de capaciteit van het Frans-Nederlandse luchtvaartbedrijf met 4,7 procent. In de komende drie jaar zal dat groeitempo worden teruggeschroefd tot 1 à 2 procent. Om geld te sparen laat Air France-KLM een deel van de groeiende luchtvaartmarkt over aan de concurrentie. Gezien de staat van de Europese concurrenten – Lufthansa maakte gisteravond een verlies van 13 miljoen bekend – is het risico van die strategie volgens Spinetta te overzien.

Maar deze maatregelen zijn op termijn niet voldoende om van Air France-KLM een gezond bedrijf te maken. Spinetta liet een omineus grafiekje zien, waarin de inkomsten per ‘reizigerskilometer’ werden afgezet tegen de kosten. In 2010 kruisten de twee lijnen elkaar. In 2011 waren de kosten hoger dan de inkomsten. Air France-KLM, kortom, legt geld toe op zijn core business: het vervoeren van passagiers. Debet daaraan zijn de torenhoge brandstofprijzen, die in het afgelopen jaar met 16,3 procent zijn gestegen – wat een extra kostenpost van bijna een miljard euro opleverde.

Air France-KLM zal dus goedkoper moeten gaan werken. Vanmorgen kondigde Spinetta een ambitieus plan aan dat de kosten – afgezien van de onbeheersbare brandstofkosten – met 10 procent naar beneden moet gaan brengen. De maatregelen van plan ‘Transform 2015’ zullen vooral Air France raken. Zowel Spinetta als financieel directeur Philippe Calavia maakten er vanmorgen geen geheim van dat de problemen vooral worden veroorzaakt door het Franse luchtvaartbedrijf.

Air France gaat dus reorganiseren, en het personeel zal de gevolgen daarvan gaan voelen. Het Franse luchtvaartbedrijf is al sinds januari in onderhandeling met de Franse vakbonden, over een ingrijpende herziening van de arbeidsvoorwaarden van het personeel. Eind juni, zo hoopt Air France, kunnen handtekeningen worden gezet onder nieuwe, sterk versoberde cao’s. Doel is om de „economische effectiviteit’’ met 20 procent te verhogen.

Wat dat precies inhoudt voor het personeel werd vanmorgen niet helemaal duidelijk. Alexandre de Juniac, de nieuwe topman van Air France, sprak van „het verhogen van de productiviteit en het flexibiliseren van onze operaties’’. Personeel zal dus langer moeten werken voor het geld. Op de vraag of er ook ontslagen zullen vallen, gaf De Juniac een ontwijkend antwoord. „Op dit moment is het nog te vroeg om te spreken van ontslagen.’’