Maar wie is Albert Nobbs nu echt, behalve een vrouw?

Albert Nobbs

Regie: Rodrigo García. Met: Glenn Close, Janet McTeer. ***

Het is een tragisch verhaal. Een vrouw die zich als man moet verkleden. Die niet zichzelf mag zijn omdat er anders geen werk is, en in Dublin aan het eind van de negentiende eeuw dreigt dan armoede en honger. Albert Nobbs (Glenn Close, genomineerd voor een Oscar) wil helemaal geen man zijn, met als gevolg dat zij met haar stijve kraag en korset nog meer in maatschappelijke conventies gevangenzit dan alle mannen en vrouwen om haar heen. Als zij door de komst van Hubert (Janet McTeer, eveneens een Oscarnominatie), ook een als man verklede vrouw, ontdekt dat er in het leven misschien wel meer is dan werk, durft zij voor het eerst haar droom onder woorden te brengen. Een eigen sigarenwinkeltje. Met een theesalon erachter. En dan misschien nog wel zoiets als een huiselijk leven. Met een vrouw.

Dat deel van de film lijdt onder z’n eigen ambivalenties. Is Nobbs homoseksueel? Aseksueel? Getraumatiseerd? In elke kamer van het hotel is er wel iemand die op een andere manier zijn seksualiteit beleeft, alleen Nobbs lijkt zichzelf maar niet te kunnen bevrijden. Met andere woorden: wie is Nobbs nu echt, behalve een tragische figuur die aan de sociale codes van haar tijd ten onder gaat?

Het drama dat aan die vraag ten grondslag ligt, is groter dan de film kan bevatten: is Nobbs bang voor armoe of voor intimiteit? De film lijkt naar dat laatste te neigen, met z’n nadruk op trauma, mishandeling en verkrachting. Maar voor een hedendaagse benadering van ‘crossdressing’ (de niet-seksuele variant van travestie) is dat eigenlijk te beperkt.