‘Stop Kony.’ Internetcampagne is enorme hit, maar krijgt ook kritiek

Sinds gisteren is het trending topic op Twitter: #stopkony. Een filmpje van een activist die de Oegandese rebellenleider in de boeien wil zien, grijpt razendsnel om zich heen. Maar er is ook kritiek op de werkwijze.

Kony

Sinds gisteren is het trending topic op Twitter: #stopkony. Een documentaire van een activist die de Oegandese rebellenleider in de boeien wil zien, grijpt razendsnel om zich heen. Maar er is ook kritiek op de werkwijze.

Over wie hebben we het? Ondanks dat de voice-over in de film zegt dat de meeste mensen niet weten wie Joseph Kony (wiki) is, verscheen zijn naam al vaker in nieuwsberichten. Kony is een Oegandese rebellenleider die met zijn Lord’s Resistance Army (in het Nederlands: Verzetsleger van de Heer) duizenden kindsoldaten ronselde, mishandelde, aanzette tot moorden en gebruikte als seksslaven.

De half uur durende documentaire van liefdadigheidsorganisatie Invisible Children werd drie dagen geleden online gezet en is inmiddels bijna dertig miljoen keer gezien op YouTube en twaalf miljoen keer op Vimeo. Mensen sturen de oproep - Kony moet dit jaar gepakt worden, zo luidt die kortweg - massaal door en beroemdheden doen mee.

Twitter avatar rihanna Rihanna PLEASE go to http://t.co/E4GvJifH Even if its 10 minutes… Trust me, you NEED to know about this! #1LOVE

Invisible Children onder vuur: belonen zichzelf wel erg rijkelijk

Maker Jason Russell ontmoette een van de kindsoldaten en beloofde hem er alles aan te doen om Joseph Kony te stoppen. De internetcampagne is daar het resultaat van: Kony moet zo beroemd worden dat het onvermijdelijk wordt dat hij gezocht en gepakt wordt. Dat is op zich een nobel streven, maar er rijzen ook twijfels nu de woorden van de activisten zo snel een enorm publiek vinden. Nu is het een gewetenloze Afrikaanse oorlogsmisdadiger, maar, vraagt de schrijver van dit stuk zich af, wie is de volgende die binnen een dag het doelwit is van een gigantisch mediaoffensief, opgezet door een kleine organisatie die toevallig weet hoe het internet ingezet moet worden?

Bovendien wordt getwijfeld aan de onbaatzuchtige insteek van Invisible Children. Betalen ze zichzelf niet te veel? Waar blijft het geld dat aan ze gedoneerd wordt? Wat voor organisatie is het eigenlijk?

Weten al die mensen die de link doorsturen wel over welk land ze het hebben?

‘Een slechte oplossing voor een ingewikkeld probleem’

Website AllAfrica schrijft vandaag dat #stopkony een campagne is die een misdadiger uit het verleden aanpakt. Ja, hij beging de genoemde gruweldaden, maar deed dat vooral toen de oorlog tussen 1999 en 2004 op zijn hevigst woedde. Hij wordt vandaag de dag nog gezocht door het Internationale Strafhof in Den Haag (ICC), maar het probleem is niet van 2012 en bovendien zijn soldaten al naar hem op zoek. “Deze campagne is slechts de zoveelste slechte oplossing voor een ingewikkeld probleem.”

En dan zijn er nog de inhoudelijke bezwaren tegen de film. Bijvoorbeeld: wat hebben die met veel bombast gebrachte cijfers uit de inleiding voor relevantie? Hoe kunnen we respect opbrengen voor een oproep waarin een vijfjarig blank Amerikaans jongetje meer aan het woord is dan de kindersoldaatjes waar het om draait? En berusten de genoemde feiten wel op de waarheid?

Makers reageren: kritiek is welkom, maar wees specifiek

Invisible Children reageerde vandaag op alle kritiek en probeert alles te weerleggen, onder meer met een grafiek van de financiën van de organisatie. “We proberen zo volledig, transparant en feitelijk als mogelijk te zijn”, schrijven ze. Maar de vorm van het mediaoffensief is bewust: zien is geloven, en daar handelen ze naar.

“Geloofwaardigheid is onze belangrijkste eigenschap, dus als je kritiek hebt, wees dan zo feitelijk mogelijk. Duik er diep in en dan gaan we het gesprek vanaf daar aan. Als je het ergens niet mee eens bent, geef dan een alternatief - we zullen er absoluut iets mee doen.”

Ondertussen blijven de Kony-tweets binnenstromen.