Geld terugvorderen bij Vestia als waarschuwing

Soberheid is niet het eerst woord dat bij Vestia te binnen schiet. De gewezen directeur heeft daar 3.528.000 euro aan pensioen mee naar huis gekregen. Toch is soberheid in de bedrijfsvoering de opdracht voor woningbouwcorporaties als Vestia. Corporaties zijn door de overheid toegelaten tot de sociale woningbouw als huisvesters van mensen met een smalle beurs.

Directeur Erik Staal van Vestia, de grootste corporatie, vertrok vorige maand toen een financieel debacle naar buiten kwam. De corporatie heeft zich vergaloppeerd met rentecontracten die vooralsnog geen geld opleveren, maar dwingen om miljarden euro als onderpand bij de bank te storten. Vestia kan sinds eind vorig jaar niet zonder reddingsacties.

In reactie op het geldtekort wil Vestia de huren voor nieuwkomers verhogen, huurders met een hoger inkomen extra belasten en meer huizen verkopen. Begrijpelijk. Andere inkomsten ontbreken. Maar zo vervaagt wel het verschil tussen commerciële en sociale verhuur. En zo ondermijnt Vestia nut en noodzaak van de hele sector.

De excessieve gouden handdruk completeert het debacle van falend toezicht en tekortschietend ondernemingsbestuur. Vestia laat een feitenonderzoek en een forensisch onderzoek doen. Dat is bittere noodzaak. Minister Spies (Binnenlandse Zaken, CDA) wil ook een commissie instellen die onder meer aanbevelingen moet doen voor toezicht op corporaties. Dat is de afgelopen jaren al meermalen gedaan. Stroperigheid is het woord dat zich opdringt bij de pogingen van de achtereenvolgende kabinetten om de relatie met de woningcorporaties nieuwe vorm en inhoud te geven.

In het debat van vandaag zal de vraag aan de orde komen of en hoe de minister dan wel Vestia de gouden handdruk van directeur Staal kan terugvorderen. Verschillende ministeries hebben daar inmiddels ervaring mee, zoals staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs) bij voormalige bestuurders van Inholland. Terugvorderen is tot nu toe simpelweg een korting op de begroting van de betrokken onderwijsinstelling. Bij Vestia mist de overheid een subsidierelatie.

Geld terugvorderen na wantoestanden is een sanctie die topmanagers in de (semi)publieke sector moet afschrikken over de schreef te gaan. Zonder praktische toepassing wordt de sanctie een papieren tijger. Ja, het kost tijd en geld. Ja, het kan ook falend publiek toezicht onthullen. Ja, de uitkomst is ongewis. Maar dit is een geschikte casus.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen commentatoren.