Waar blijven die kilo's eigenlijk als je afvalt?

Samen met een vriendin is Annick van Traa uit Den Haag van plan om af te vallen door meer te sporten. Ze vragen zich af hoe dat nu eigenlijk precies gaat, afvallen. Zweet je die kilo’s uit? Raak je ze misschien kwijt op het toilet?

Als je ’s ochtends opstaat, blijk je altijd lichter te zijn dan voordat je naar bed ging. Een deel van dat gewicht raak je kwijt door vochtverlies. Via je huid raak je constant vocht kwijt, maar ook via je ademhaling en als je plast natuurlijk. Maar dat drink je er ook weer bij, dus structureel afvallen gaat op een andere manier.

Je lichaam haalt energie uit de verbranding van vetten, koolhydraten en eiwitten die je via voedsel binnenkrijgt. Je valt af als je minder voedsel eet dan je lichaam nodig heeft voor het vrijmaken van energie. In dat geval worden voor de energievoorziening vrije vetzuren en glycerol vrijgemaakt uit opgeslagen vet in je lichaam. Die stoffen dienen als brandstof en bij die verbranding adem je CO2 uit. Je valt af doordat de CO2 die je uitademt zwaarder is dan de zuurstof die je inademt. Bij iedere uitademing val je dus een beetje af. „Op die manier neemt het gewicht van een man met een gemiddeld energiegebruik in zes uur tijd met ongeveer 70 gram af”, zegt Klaas Westerterp, hoogleraar humane energetica aan de Universiteit van Maastricht.

Als je in korte tijd wat kilo’s wilt kwijtraken, dan blijkt sporten niet de beste manier. Onderzoek toont aan dat mensen die minder gaan eten en daarbij gaan sporten niet meer afvallen dan mensen die minder gaan eten zonder te gaan sporten. Dit komt doordat de mensen die minder gaan eten hun activiteiten buiten het sporten terugschroeven. Sporten en meer eten, nodig om aan de verhoogde energievraag te voldoen, kan zelfs tot gewichtstoename leiden door groei van de spiermassa.

„Dat neemt niet weg dat sporten wel gezond is”, zegt Katja Teerds, universitair hoofddocent in de fysiologie van mens en dier aan de Wageningen Universiteit. „Je valt er misschien minder van af dan wanneer je minder gaat eten, maar de toename van spiermassa zorgt wel voor een gezonder lichaam.”

Wilmer Heck

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl