Oosten Libië autonoom, regime reageert woedend

Duizenden stamleiders en militiecommandanten hebben gisteren op een conferentie in Benghazi autonomie afgekondigd voor het oosten van Libië. Hun stap vergroot de problemen van het interim-bewind in Tripoli, dat machteloos toekijkt hoe honderden zwaarbewapende milities al grote delen van het land en de steden in hun greep hebben en het land steeds verder versplintert.

Het fait accompli van ongeveer 3.000 vertegenwoordigers van machtige stammen, milities en politici onderstreept de onvrede in het oosten, dat zich gemarginaliseerd voelt door de centrale regering in Tripoli, 1.000 kilometer verderop. De oosterlingen zijn ook niet vergeten dat de opstand tegen het bewind van Moammar Gaddafi een jaar geleden in Benghazi begon.

De conferentie bepaalde dat de autonome staat Barqa gaat heten en zijn eigen parlement, politiemacht en rechtbanken krijgt. De buitenlandse politiek, het – nauwelijks bestaande – nationale leger en de olievelden blijven de verantwoordelijkheid van het centrale bewind. Over twee weken worden verkiezingen gehouden voor een bestuursraad. Ahmed Zubair, een afstammeling van de vroegere koning Idriss die onder Gaddafi 31 jaar gevangen zat, is als leider gekozen. De conferentie wees tevens de nieuwe verkiezingswet van de hand die het oosten 60 zetels in het in juni te kiezen parlement geeft tegen 102 voor het westen. De aanwezigen waren geen voorstander van volledige onafhankelijkheid van Libië.

Het interim-bewind reageerde woedend. Interim-president Mustafa Abdul Jalil sprak in Tripoli van een „complot” dat is gefinancierd door „Arabische broederlanden” die „niet door de revolutie willen worden besmet”. Hij doelde kennelijk op Algerije, dat de vrouw en enkele kinderen van Gaddafi herbergt. Vandaag dreigde hij in een televisietoespraak de oostelijke autonomie desnoods met geweld te verhinderen. Hij stelde dat de conferentie in Benghazi was geïnfiltreerd door „restanten van Gaddafi’s regime”.

„Dit is erg gevaarlijk”, zei Fathi Baja, hoofd van het politieke comité van het interim-bewind. „Dit is een openlijke oproep tot het opbreken van Libië. We wijzen dit volledig af.”

Maar het interim-bewind heeft zelfs in Tripoli weinig invloed. De autoriteiten erkenden gisteren dat geen enkele militie gehoor heeft gegeven aan een ultimatum om de controle over de Libische lucht-, zee- en landgrenzen over te dragen. Ze hadden daarentegen hun greep op de grenzen, onder andere het internationale vliegveld van Tripoli, versterkt. (AP, AFP, Reuters)