Drugshandel is niet erg zichtbaar, maar de geldstromen zijn dat wel

Als je het probleem niet bij de bron kan aanpakken, dan moet het symptoom maar worden bestreden. Dus wil Kamerlid Jeanine Hennis (VVD) witwassen van crimineel geld harder bestraffen. Omdat het voor de recherche moeilijk is drugshandel voor de rechter aan te tonen.

1Wat stelt u precies voor?„In het verleden was de opsporing vooral dader- en delictgericht. We probeerden het criminele handelen te vinden en te bestraffen. Nu blijkt dat het ontzettend lastig is de drugshandel goed in kaart te brengen. Het resultaat is dat criminelen er veel te makkelijk vanaf komen. Maar de laatste jaren is de financiële recherche enorm in opkomst. En nu blijkt dat het veel makkelijker is om de geldstromen zichtbaar te maken die verdiend worden met deze criminaliteit.

„Dus mijn plan is om de straffen te verhogen voor witwassen. Nu ligt de gevangenisstraf tussen de vier en zes jaar, dat moet tussen de zes en acht jaar worden. De maximale boete is nu 78.000 euro. Dat is natuurlijk peanuts, als je bedenkt welke bedragen deze mensen verdienen. Ze hebben zo anderhalf miljoen aan contanten in hun kluis liggen. Dus wil ik de maximale boete verhogen naar 780.000 euro.”

2Het is toch gek dat je wel kunt zien dat geld illegaal wordt verdiend, als je tegelijkertijd het illegale gedrag waarmee het wordt verdiend blijkbaar niet kunt aantonen?„Dat komt omdat bewijslast voor witwassen anders ligt dan voor drugshandel. Als de crimineel niet kan verantwoorden waar hij zijn geld vandaan haalt, dan heeft hij een probleem. Hij moet aantonen dat het niet crimineel is verzameld.”

3Omgekeerde bewijslast dus?„Het mag formeel absoluut niet zo heten, maar dat klinkt wel door in de geluiden die ik uit het veld hoor. Het is makkelijker op te sporen als overheidsdiensten zoals de Belastingdienst hun gegevens vergelijken.”

4Omdat u de oorzaken niet kunt aanpakken, gaat u maar voor de symptomen?„Laten we wel wezen, je pakt met die symptoombestrijding de oorzaak ook aan. Voor criminelen is witwassen een noodzakelijk kwaad. Het is een onlosmakelijk deel van hun drugshandel. Als ze het geld dat ze in de onderwereld verdienen niet in de bovenwereld kunnen uitgeven, kunnen ze niet investeren en niet het luxeleven leiden dat ze willen.”

5Denkt u dat de drugshandel door het strenger bestraffen van witwassen afneemt?„Kijk, een crimineel vindt altijd zijn weg. Voorkomen doe je het echt niet, ook niet hiermee. Maar door strenger te straffen, zorg je wel dat de schade voor criminelen groter is als ze tegen de lamp lopen.

„Het voordeel van die strengere straffen is ook dat het misdrijf in een hogere categorie komt. Daardoor kun je ook verdergaande opsporingstechnieken inzetten, zoals bijvoorbeeld het afluisteren van telefoons.”

6Heeft u eigenlijk een meerderheid voor uw voorstel?

„Ik bracht het laatst bij een Kamerdebat ter sprake. Daar merkte ik dat andere partijen instemmend knikten. Minister Opstelten van Justitie durfde het nog niet aan. Hij zou het onderzoeken en bij mij terugkomen. Maar dat duurt mij veel te lang, dus dacht ik: ik ga de publiciteit zoeken. Dan gaat het misschien wat sneller.”

Politiek redacteur