Controversiële regiekeuze in Mafaalani’s ‘Hamlet’: hij is gek

Hamlet van Shakespeare door het Noord Nederlands Toneel. Regie: Ola Mafaalani. Inl: nnt.nl

Speelt de Deense prins Hamlet waanzin om de waarheid te achterhalen, of is hij werkelijk gek? In een duistere, dreigende regie van Hamlet kiest Ola Mafaalani voor een controversiële visie: hij is gek. Bij haar komt Hamlet in een isoleercel terecht.

De voorstelling voltrekt zich in een beklemmend decor, ontworpen door Ko van den Bosch. De gezichten van oom Claudius en moeder Gertrude zijn geschminkt als in een nachtmerrie: kort na Claudius’ moord op Hamlets vader huwen ze. Hamlet, vertolkt door Peter Vandemeulenbroecke, werpt een handvol aarde smadelijk in zijn moeders gezicht. Malou Gorter als Gertrude verscheurt haar hemelsblauwe bruidsjurk. Een actrice met krijtwit gezicht vraagt telkens met breekbare stem: „Waar is de uitgang?” De waanzin neemt toe, ook in de beeldtaal die steeds helser wordt.

Raadsheer Polonius, een vileine rol van Joke Tjalsma, probeert Hamlets gekte te rationaliseren. Ophelia, teder gespeeld door Maartje van de Wetering, vindt de verdrinkingsdood. Aanvankelijk houdt Hamlet met beheerst uitgesproken zinnen zijn verstand bij elkaar. Totdat in het slotbeeld lichtflitsen als hersenschimmen rond zijn hoofd schieten. Mafaalani en Noraly Beyer deden research in psychiatrische inrichtingen. Dat levert scènes op die doen huiveren. Toch mis ik een wezenlijk element in deze Hamlet. Door de welbewuste keuze voor gekte verdwijnt het raadsel, dat altijd met Hamlet is verbonden. Het is te realistisch nu.