Al-Qaeda profiteert van chaos in Jemen

Met zijn bloedige aanval op het regeringsleger heeft Al-Qaeda in Jemen getoond dat het zijn positie vergaand heeft versterkt tijdens de machtsstrijd in Sana’a.

De nieuwe Jemenitische president is meteen in een nachtmerrie beland. Sunnitische extremisten die banden met Al-Qaeda onderhouden voerden zondag bij Zinjibar in het wetteloze zuiden van het land hun dodelijkste aanval ooit op het regeringsleger uit. Daarbij doodden ze meer dan 110 militairen en namen ze er 70 gevangen. Ook hebben ze zwaar materieel in handen gekregen.

President Abd-Rabbu Mansour Hadi, die pas twee weken geleden is aangetreden, zwoer de extremisten „tot in hun laatste schuilplaats” en „de laatste terrorist” te zullen achtervolgen. De president staat onder zware druk van zijn Amerikaanse bondgenoten om nu eindelijk Al-Qaeda aan te pakken. Maar de extremisten hebben zich intussen ontwikkeld tot geduchte tegenstanders.

Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland en verwante groepen die sinds enkele maanden opereren onder de naam Ansar al-Shari’a (metgezellen van het islamitisch recht) hebben immers gebruik gemaakt van de chaotische oppositie-opstand tegen oud-president Salehs bewind om hun positie in de zuidelijke provincies Shabwa en Abyan te versterken. Ze hebben zelfs twee steden in handen gekregen, Abyans hoofdstad Zinjibar en het naburige Jaar. In het gebied hebben ze het ‘islamitisch emiraat Jaar’ uitgeroepen.

Het persbureau Reuters citeerde inwoners van Jaar die vertelden dat de extremisten op straat hun grote overwinning hadden gevierd. „Ze lieten iedereen de buit zien”, zei een getuige. De extremisten verloren zondag in de strijd volgens de autoriteiten ook zeker 30 man.

De Jemenitische journalist Nasser Arrabyee schreef gisteren op zijn blog dat Al-Qaeda de gevangen militairen dwingt zijn strijders te leren omgaan met tanks, artillerie en raketwerpers die het bij de aanvallen van zondag heeft buitgemaakt. Volgens zijn bronnen probeerden Amerikaanse en Jemenitische gevechtsvliegtuigen vergeefs de buitgemaakte zware wapens te vernietigen. Maar daarvan is geen onafhankelijke bevestiging.

Er doen ook andere geruchten de ronde hoe Al-Qaeda aan de zware wapens is gekomen. President Hadi heeft de zuidelijke legercommandant, generaal Mahdi Maqola, ontslagen. Deze zou uit woede daarover zijn materieel aan de extremisten hebben overhandigd. Generaal Maqola, die sinds tientallen jaren de zuidelijke troepen commandeerde, staat volgens de Gulf Times bekend om zijn nauwe banden met ex-president Ali Abdollah Saleh en om zijn corruptie. Salehs familie en vrienden bezetten nog machtige posities in het leger en de veiligheidsdiensten. President Hadi wil de strijdkrachten reorganiseren en zo Salehs invloed minimaliseren. De Jemenitische journalist Hakim al-Masmari zei tegen de Arabische zender Al-Jazeera dat regeringsfunctionarissen Al-Qaeda hadden geholpen aan informatie voor de aanval van zondag.

Vorig jaar deden soortgelijke geruchten de ronde over president Saleh zelf, die Zinjibar aan Al-Qaeda en zijn bondgenoten zou hebben overhandigd om zijn argument kracht bij te zetten dat zijn vertrek zou leiden tot een extremistische machtsovername in heel Jemen. Na het begin van de opstand tegen Saleh heeft de Amerikaanse regering vorig jaar lang geaarzeld voor ze haar steun aan hem opzegde, omdat ze inderdaad dacht hem nodig te hebben tegen Al-Qaeda.

Washington is doodsbang dat Al-Qaeda zich een vrijhaven verwerft in Jemen vanwaaruit het ongestoord internationale terreurplannen kan smeden, zoals twee jaar geleden de mislukte aanslag met de ‘onderbroekbom’ op een Amerikaans vliegtuig boven Detroit. Maar de aanvallen met drones en gevechtsvliegtuigen op Al-Qaeda-doelen in Jemen waarmee de Amerikanen hopen mee te werken aan de eliminatie van de extremisten, werken averechts. Amerika is hoe dan ook niet populair bij de Jemenitische bevolking, en het feit dat er regelmatig burgerslachtoffers vallen bij de luchtaanvallen versterkt de positie van de extremisten.

Al-Qaeda in Jemen