Zorgen nu China een nieuwe balans zoekt

China verlaagde zijn groeiraming gisteren naar 7,5 procent. „In een wereld die hunkert naar groei is dit een onwelkome voorspelling.”

De halve procent lagere groei die de Chinese premier Wen gisteren tegenover 3.000 afgevaardigden van de Communistische Partij aankondigde, heeft mijnbouwbedrijven en grondstoffenhandelaren behoorlijke schrik aangejaagd. De Australische mijnbouwgiganten BHP Biliton en Rio Tinto daalden vandaag respectievelijk 2,3 procent en 1,9 procent in waarde aan de beurs in Sydney. De prijzen van grondstoffen als koper en cokes (de steenkool die wordt gebruikt in de staalindustrie) daalden in reactie op het nieuws. En de belangrijkste Aziatische beursindices –Nikkei, Hang Seng, Shanghai Composite – sloten vandaag ongeveer 1 procent lager.

Gisteren opende de Chinese premier Wen Jiabao voor de laatste keer in zijn loopbaan het jaarlijkse Nationale Volkscongres in de Grote Hal van het Volk in Peking. Eind dit jaar maken hij en president Hu Jintao plaats voor nieuwe leden in het politbureau. Wen voorspelde gisteren een economische groei van 7,5 procent voor dit jaar, na zeven opeenvolgende jaren waarin 8 procent groei werd verwacht.

Hoewel westerse landen alleen maar kunnen dromen van een dergelijk groeicijfer, maakt iedereen zich zorgen als ook de groei van de opkomende economieën terugloopt. Westerse multinationals en overheden houden zich voor hun herstel immers vast aan de aanhoudende groei in die landen, China als tweede economie van de wereld voorop. „In een wereld die hunkert naar groei is dit een onwelkome voorspelling”, zegt analist Stewart Hall in The Wall Street Journal.

Al maanden zien de leveranciers van ijzererts, koper en andere metalen dat de vraag in China minder hard stijgt dan in voorgaande jaren. De industriële productie groeit daar minder hard dan voorheen, onder andere als gevolg van de slechte economische situatie in Europa en de Verenigde Staten. Dat heeft ook gevolgen voor de vraag naar olie en cokes. „We denken dat de superperiode voor grondstoffen in China achter ons ligt”, zegt Dong Tao, analist van Credit Suisse in dezelfde krant.

Het nieuws van gisteren was dan ook geen echte verrassing. De reacties van de markten lijken eerder ingegeven doordat de cijfers nu officieel zijn.

Tegelijkertijd wijzen analisten erop dat Wens aankondiging eerder bedoeld is om de verwachtingen te ‘managen’ dan als een echte onheilstijding. De afgelopen jaren was de Chinese groei vaak groter dan verwacht; in 2011 kwam die bijvoorbeeld uit op 9,2 procent. Ook dit jaar kan het meevallen. Het IMF gaat uit van 8,2 procent.

„De Chinese overheid en economen buiten China hebben gezegd dat de economie opnieuw in evenwicht moet worden gebracht”, zegt Steve Tsang, een China-deskundige aan de universiteit van Nottingham tegen Reuters. „Als je daar ernst mee maakt ligt het in de lijn der verwachting dat de groei iets afremt.” Volgens Tsang moet de 7,5 procent meer gezien worden als een referentiepunt dan als voorspelling. In het huidige Chinese vijfjarenplan, dat in 2011 is ingegaan, werd uitgegaan van een lagere groei van 7 procent.

Omdat China door de economische crisis in het Westen minder kan vertrouwen op de export naar het Westen, wil de overheid nu vooral inzetten op een grotere binnenlandse consumptie. Om die aan te jagen moet er geïnvesteerd worden in landbouwsubsidies en werkgelegenheid, maatregelen waar veel waarnemers weinig van verwachten. Niet alleen omdat deze beloften eerder zijn gedaan, ook vanwege de leiderschapswisseling eind dit jaar.