VS mogen terroristen doden zonder toets rechter

De Amerikaanse regering mag terroristen in het buitenland doden, ook als ze de Amerikaanse nationaliteit hebben. Dat heeft de Amerikaanse minister van Justitie Eric Holder gisteren gezegd ter verdediging van het omstreden beleid om leiders van Al-Qaeda te bombarderen met onbemande vliegtuigjes.

Het is voor het eerst dat zo’n hooggeplaatste functionaris zegt dat de rechter het besluit om „actieve terroristen” op de dodenlijst van de VS te zetten, niet hoeft te toetsen. Wel is „solide toezicht” nodig, zei Holder op een universiteit in Chicago.

De executies van terreurverdachten in het buitenland door de VS zijn al langer omstreden, maar de discussie nam toe na de bomaanval op Anwar al-Awlaki in Jemen, een half jaar geleden. De ideoloog van Al-Qaeda in Jemen was geboren in Amerika. In 2010 werd hij op de dodenlijst gezet.

Holder zei gisteren dat het Amerikaans staatburgerschap alleen „deze individuen” niet beschermt tegen een aanval. „Maar de regering moet alle grondwettelijke argumenten overwegen wat betreft Amerikaanse burgers – zelfs burgers die leiding geven aan pogingen om onschuldige Amerikanen te vermoorden.”

De huidige Amerikaanse regering gebruikt veelvuldig onbemande vliegtuigjes – zogeheten drones – om vermeende terroristen te doden, onder meer in Pakistan, Jemen, Somalië en Afghanistan. Critici wijzen er op dat ook onschuldige burgers omkomen bij de aanvallen. Bovendien is de schuld van de terreurverdachten niet bewezen.

Volgens Holder zijn terroristen echter een aparte categorie en gelden er andere regels dan bij conventionele vijanden. Terroristen „beramen constant aanvallen op de VS en ze gedragen zich niet als een gewoon leger”, zei Holder. Daarom is het niet vereist om te wachten met ingrijpen tot „de exacte tijd, plaats en manier van aanvallen” door een terreurorganisatie duidelijk is.

De toespraak van Holder komt op een moment dat de Amerikaanse regering onder druk staat om de juridische onderbouwing van de drone-aanval op Awlaki vrij te geven.

President Barack Obama heeft eerder tijdens een videochat met kiezers gezegd dat het gebruik van drones een „essentieel” onderdeel is in de strijd tegen leiders van Al-Qaeda. Hij zei dit alleen „heel doelgericht” gebeurt tegen mensen op een lijst van actieve terroristen.