Vroege roman Saramago na zestig jaar gepubliceerd

José Saramago

Claraboya heet de roman die José Saramago in 1953 in voltooide staat aan een uitgever voorlegde. Zestig jaar later is het werk van de toen 31-jarige Portugees eindelijk gepubliceerd.

De uitgever naar wie de in 1953 nog onbekende Saramago (1922-2010) Claraboya opstuurde, heeft nooit op het manuscript gereageerd. Pas in 1989 zocht de uitgever contact met Saramago, en verzocht hem het boek te mogen publiceren. Die weigerde.

Pilar del Rio, de weduwe van Saramago, zei bij de publicatie van Claraboya in Madrid dat haar man erg gebukt was gegaan onder het lange zwijgen van de uitgever. “Hij vond dat wanneer iemand je iets geeft waar lang op gezwoegd is, het minste wat je kunt doen is reageren.”

Claraboya zal nu in Portugal, Spanje en Zuid-Amerika verschijnen. Saramago gaf zijn nabestaanden de vrijheid om met het manuscript te doen wat men wilde. Het boek is nu bij de vaste uitgever van Saramago verschenen.

Pas toen Saramago al ouder dan vijftig jaar was brak hij door naar het grote publiek, met romans als Opgestaan van de grond en Memoriaal van het klooster. Zijn bekendste roman is misschien wel De stad der blinden, die in 1995 verscheen.

In 1998 ontving hij de Nobelprijs der Literatuur. Op de plechtigheid die aan de prijs verbonden was opende Saramago zijn toespraak met de mooie zin: “The wisest man I ever knew in my whole life could not read or write.” In 2010 overleed hij.