Een telefonisch knechtje voor de gedupeerde treinreiziger

Als bedrijven en overheden het niet zelf doen, gebruiken inventieve nerds openbare data om handige apps te maken. Zo bedient OV Butler de vertraagde treinreiziger die zijn geld terugwil.

Wie met het openbaar vervoer reist en vergeet uit te checken of door de schuld van de vervoerder flinke vertraging oploopt, kan geld terugvragen. Dat is nogal een gedoe, waar in veel gevallen papieren formulieren bij komen kijken.

Dat moet makkelijker kunnen, dachten enkele Amsterdamse ontwikkelaars, en ze bouwden de OV Butler. Een app (sinds anderhalve week beschikbaar voor de iPhone, binnenkort ook op Android) waarmee reizigers via hun telefoon geld terug kunnen vragen. Ze melden zich met de inloggegevens van vervoerderssite ov-chipkaart.nl aan, vullen een formuliertje in en klikken op ‘versturen’. De makers van de app hebben een overeenkomst met een partij die over een flinke printer beschikt, drukken daar de claim af en verzenden het papiertje naar de vervoerder. OV Butler heeft al meer dan 500 claims doorgestuurd.

Voor reizigers is het nu veel makkelijker geworden geld te claimen waar zij recht op hebben. Voor de vervoerder is dat niet ideaal: grote kans dat er veel meer verzoeken binnenkomen. Maakten zij daarom zelf nooit zo’n app?

Die vraag is in dit digitale tijdperk niet meer relevant. Als je als bedrijf de klant niet op z’n wenken bedient, komt er ongetwijfeld een ‘nerd’ tussen die dat met handig programmeren oplost.

Technisch is het mogelijk dat ov-chipkaart.nl de OV Butler-app blokkeert, maar dat zou een pr-ramp kunnen betekenen. Wel plaatste ov-chipkaart.nl op de dag dat de app werd gelanceerd een waarschuwing dat reizigers nooit hun inloggegevens aan andere applicaties moeten geven. OV Butler werd niet bij naam genoemd, maar voelde zich wel aangesproken en reageerde in stijl: „Om de reizen van de gebruiker, mijn baas, in te zien vraag ik om de gebruikersnaam en het wachtwoord van OV-chipkaart.nl. Ik ga, zoals een butler betaamt, heel discreet met deze gegevens om. De gebruikersnaam en het wachtwoord worden enkel op de telefoon van de gebruiker opgeslagen, en worden nooit met anderen gedeeld. Zelfs niet met mijn programmeurs.”

Vervolgens kaatste de butler de bal terug, door ov-chipkaart.nl te vragen om een service als Facebook Connect. Daarmee kunnen gebruikers, zonder dat ze hun wachtwoord afgeven, apps wel toestemming geven bepaalde gegevens in te zien. In het geval van Facebook is dat bijvoorbeeld een lijst van vrienden. Als ov-chipkaart.nl zo’n Connect-service zou gebruiken, heeft OV Butler de inloggegevens niet meer nodig om reisgegevens in te zien. Zolang de reiziger maar via ov-chipkaart.nl toestemming heeft gegeven.

Met de OV Butler zijn vervoerders misschien niet heel blij. Toch doen ze er verstandig aan naar hem te luisteren. Met een service als ov-chipkaart.nl-Connect boren zij een groep ontwikkelaars aan die mooiere digitale producten voor hen maken.

De overheid ziet het voordeel van deze proactieve nerds al wél in. Ze organiseerde vanuit drie ministeries de wedstrijd ‘Apps voor Nederland’, waarbij ontwikkelaars op basis van overheidsdata nieuwe apps kunnen bedenken. Minister Verhagen reikte eind januari de prijzen uit, en beloonde bijvoorbeeld de app 10.000 scholen. Daarmee kunnen ouders en jongeren op basis van een duidelijk overzicht kiezen uit het onderwijsaanbod. Die data stonden al online, maar zijn dankzij topontwikkelaars nu veel makkelijker te raadplegen.

Vervoerders blijven intussen verrast worden. Vraag maar aan de NS. Lang voordat zij een reisplanner-app lanceerden, had een Delftse student in 2008 al duizenden reizigers gelukkig gemaakt met een zelfgebouwde variant. Hij maakte hierbij gebruik van openbare NS-gegevens.

En passant verdiende de student er ook geld mee, de Trein-app kostte in het begin 2,39 euro (inmiddels 79 cent). De OV Butler-app is vooralsnog gratis, maar de programmeurs hopen geld te verdienen aan de data die ze verzamelen. Zo kunnen ze vervoerders over een paar maanden precies vertellen op welke punten reizigers vaak vergeten uit te checken. Tegen vergoeding, uiteraard.

Ernst-Jan Pfauth

ovbutler.nl, appsvoornederland.nl