CDA en VVD nemen rapport over euro niet erg serieus

PVV-leider Geert Wilders is er na het verschijnen van het rapport Nederland en de euro van overtuigd dat het land zo snel mogelijk terug moet naar de gulden. Die terugkeer zal de schatkist tientallen miljarden per jaar opleveren, zo heeft Lombard Street Research berekend. Volgens het Britse onderzoeksbureau is de redding van eurolanden als Griekenland en Portugal uiteindelijk onmogelijk en doet Nederland er goed aan om de euro vaarwel te zeggen.

Het gisteren gepresenteerde rapport legt eindelijk de feiten op tafel, vindt Wilders. De gedoogpartner van het kabinet bevindt zich wel in een bijzondere positie: vanmiddag schuift hij weer aan om verder te praten over nieuwe bezuinigingen die worden doorgevoerd om het begrotingstekort in 2013 op maximaal 3 procent te krijgen. Dat is een eis van de Europese Commissie. Is het wel zinvol om met premier Mark Rutte (VVD) en vicepremier Maxime Verhagen (CDA) te onderhandelen als de voordelen van de gulden buiten beschouwing worden gelaten?

De vraag is of Wilders werkelijk overtuigd is door het rapport. Volgens Lombard Street heeft Nederland vooral nadelen van de euro en amper voordelen. Een terugkeer naar de gulden kost volgens de Britten weliswaar per saldo 51 miljard euro (de buitenlandse tegoeden worden minder waard als ze in de nieuwe munt worden uitgedrukt), maar die kosten worden snel goedgemaakt door de vele voordelen. Nederland hoeft immers niet meer bij te dragen aan het steunen van het mediterrane deel van de Europese Unie. Na twee jaar zijn de kosten van een vertrek al goedgemaakt door de voordelen.

Lombard Street wil in het rapport duidelijk maken dat de euro vooral nadelen oplevert. Zo is de economische groei bijna tot stilstand gekomen sinds de munt in 2001 is ingevoerd. En dat op een moment dat Zweden en Zwitserland – twee landen zonder euro – economisch floreerden. Volgens Lombard is juist de consument het slachtoffer van de euro, want de consumptieve bestedingen namen in tien jaar gemiddeld met een armzalig kwart procentje toe. „Ik kan me voorstellen dat mensen hier boos zijn op de Grieken, maar ze zouden beter boos kunnen worden op hun eigen regering”, zei onderzoeksleider Charles Dumas van Lombard gisteren. En negatieve gevolgen voor de export heeft terugkeer naar een dure gulden volgens Dumas niet. De toegevoegde waarde van de export is sinds de euro nauwelijks toegenomen. „Iedereen die zegt dat een vertrek uit de euro slecht is voor de export, maakt zich schuldig aan bangmakerij.”

Wilders riep gisteren op tot een referendum zodat de kiezer zich kan uitspreken over een terugkeer van de gulden. „Ik hoop dat andere partijen het lef hebben om dit aan de mensen voor te leggen.” Die andere partijen lieten gisteren vooral zien het onderzoek niet erg serieus te nemen. De oppositie liet er geen spaan van heel en ook minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) zette het rapport weg „als een van de vele rapporten over de euro”. Ook de coalitiepartijen VVD en CDA zijn sceptisch. Vooral de schade aan de export wordt volgens hen door Lombard onderschat, als de nieuwe gulden veel duurder wordt. Juist in Zwitserland en Zweden klagen bedrijven over hun dure munt. Verder blijft Nederland zijn verplichtingen houden ten opzichte van Griekenland, met of zonder euro.

Blijft onduidelijk hoe hard Wilders het euro-rapport gaat gebruiken in het Catshuis. Hij herhaalde de afspraak die hij met Rutte en Verhagen heeft gemaakt: over de zoektocht naar extra bezuinigingen wordt geen enkele mededeling gedaan. „Maar dit is wel een belangrijk rapport. Wellicht heb ik daarmee een deel van het antwoord gegeven.”