Ahmadinejad komt onbeschadigd uit verkiezingen

Critici van de Iraanse president hebben het goed gedaan in de verkiezingen. Maar dat zal niet tot belangrijke veranderingen leiden.

Critici van president Mahmoud Ahmadinejad bevinden zich onder de winnaars van de Iraanse parlementsverkiezingen, zo blijkt uit voorlopige uitslagen. Maar zijn felste tegenstanders lijken allemaal te hebben verloren.

Wat de einduitslag ook wordt, analisten verwachten geen radicale veranderingen van belangrijke Iraanse standpunten zoals het omstreden nucleaire programma en de relaties met het buitenland.

Er komt nog een tweede verkiezingsronde omdat in belangrijkste kiesdistricten, waaronder Teheran, veel kandidaten niet de kiesdrempel hebben gehaald. Voor 65 van de 290 zetels dient opnieuw te worden gestemd, waarschijnlijk eind april. Hoewel vrijwel alle stemmen zijn geteld is er nog steeds geen officiele uitslag van de vrijdag gehouden verkiezingen. De opkomst bedroeg volgens staatsmedia meer dan 60 procent, iets wat oppositiegroepen in het buitenland in twijfel trekken.

Critici van president Mahmoud Ahmadinejad hebben volgens de voorlopige uitslagen gewonnen, maar analisten wijzen erop dat zijn politieke macht hetzelfde zal blijven of misschien zelfs zal groeien. De voorzitter van het huidige parlement, voormalig nucleair onderhandelaar Ali Larijani, heeft zijn parlementszetel behouden, zo meldt het persbureau Fars, net als Mohammad-Reza Bahonar en Ahmad Tavakoli. Dit trio heeft Ahmadinejad zwaar gekritiseerd voor zijn economisch beleid, zijn keuze van ministers en zijn steun voor controversiële adviseurs. Maar deze invloedrijke politici luisteren goed naar adviezen van opperste leider ayatollah Ali Khamenei die Ahmadinejad de hand boven het hoofd houdt. Radicalere critici van de president werden niet herkozen.

Omdat er geen partijen in Iran bestaan, met partijprogramma’s en een infrastructuur, worden de parlementsleden voornamelijk op persoonlijke basis gekozen. Ze kunnen per stemming van standpunt veranderen als dat in hun voordeel is. Alle kandidaten konden zich aansluiten bij verschillende kieslijsten tegelijk. Wel moesten ze ten minste 25 procent van de stemmen krijgen als kiesdrempel. Dit omdat er ook op verschillende kandidaten tegelijk kon worden gestemd.

Hoewel velen de parlementsverkiezingen bekijken als een wedstrijd tussen Khamenei en president Ahmadinejad, is de werkelijkheid anders. Beide mannen hadden vorig jaar april een verschil van mening over het ontslag van de minister van de Inlichtingendiensten, maar ze lijken dat te hebben bijgelegd. De afgelopen maanden zijn vrijwel alle beslissingen van de president ondersteund door het leiderschap.

„Het klopt niet dat er facties voor of tegen de president zijn”, zegt Hamid-Reza Taraghi, de woordvoerder van de Coalitie van islamitische ingenieurs, een groep bazaarhandelaars die kritiek hebben op Ahmadinejads economische beleid.

Ahmadinejad zal kritiek krijgen van het parlement, maar het ziet er niet naar uit dat hij wordt afgezet, iets waar eerder sprake van was. „Ahmadinejad zal niet zwaar in de problemen komen”, zegt Taraghi. „Men zal gematigd tegen hem zijn.”