Column

Punk

Mijn kinderen wilden weten wat punk betekent. Ik zei iets over mensen die zich van niemand iets aantrokken en alles op hun manier deden.

Mijn dochter (8) vroeg: „Geert Wilders?”

Gelukkig hadden we hun vader nog. „Ík was punk!”, verklaarde deze.

Kletterend bestek op borden. Monden vielen open.

Triomfantelijk: „Ik had álle platen van de Sex Pistols!”

Ja, het was een mooi weekend voor het Centraal Museum in Utrecht, waar de tentoonstelling God Save The Queen. Kunst, kraak, punk 1977-1984 opende.

Zelf vond ik het leukste van de punktijd altijd de krankzinnige namen van de bands. Al is de persiflage van Jonathan Franzen in zijn roman Freedom nog beter. Het bandje van punkpersonage Richard Katz heet daar The Traumatics en hun eerste hit kreeg de voortreffelijke titel ‘I hate sunshine!’.

Maar goed. In Utrecht hangen nu mooie werken van onder meer Keith Haring, Rob Scholte en René Daniëls. Maar daar gaat het natuurlijk niemand om. Omdat het motto van de punkbeweging ‘Do It Yourself’ was, mogen bezoekers punkdingen op een graffitimuur kladden en drummen op een punkdrumstel. Dit gebeurde met groot, burgerlijk enthousiasme. Terwijl het rustig bleef rond de schilderijen van Jean-Michel Basquiat, was het dringen bij het button-knutselhoekje.

Nostalgie dus weer. We bekeken mooie oude opnamen van de punkbeweging. Een boos punkmeisje dat aandoenlijk snauwt: „Het doel is altijd materialistische dingen!” Grote kans dat zij inmiddels in de rij stond voor de nieuwe Apple Store. Zanger Johnny Rotten van de Sex Pistols verdiende miljoenen met een boterreclame. Ons Nederlandse equivalent, Rogier van der Ploeg van Soviet Sex, werd artdirector van commercials. En Soviet Sex-lid Peter Klashorst heeft nu alleen nog seks met uitgebuite Afrikaanse vrouwen.

„Er zat ook niet zoveel ideologie achter punk”, lachte Mart van Bree. Met hem raakte ik in gesprek in de tentoonstellingsruimte over punkzender PKP TV en opvolger Rabotnik. Van Bree, ex-Rabotnik, liep nog wat snoeren weg te werken. Zelf zit hij ook al in de reclame, hij verkoopt guerrillamarketing aan opdrachtgevers die willen dat mensen op Facebook doen alsof ze iets goed en leuk vinden. Na wat aandringen zei Van Bree dat hij zo bijvoorbeeld tv-programma’s plugt voor de VPRO.

De jeugdwerkloosheid loopt weer op. Negen miljard extra bezuinigen. En de huisjesmelker van toen heet nu Vestia. Maar alleen Occupy-demonstranten lijken nog enigszins punk, maar dan zonder de humor en het onversneden egoïsme van de echte punker. De meeste punkers, beaamde Mart van Bree, wilden gewoon een beetje zuipen, drugs gebruiken en goedkoop wonen.

Ook Rogier van der Ploeg blikte terug op punk, in EenVandaag: „De hele gereguleerde maatschappij maakt mensen lui”, zei hij. Hij klonk als een volbloed VVD’er. Do It Yourself wérd ook niet Think Of Yourself. Dat was het altijd al.