Poetin moet zich heruitvinden

Bejaarden in Moskou hoefden gisteren niet zelf naar de stembus te gaan. Ze móchten dat soms zelfs niet eens. Een ambtenaar van de sociale dienst of het veteranencomité kwam liever langs bij de bejaarde kiezer: met een reep chocola of een ander presentje. Probeer als gepensioneerde burger dan maar eens níét op Vladimir Poetin te stemmen. De nieuwe oude president van Rusland is immers de personificatie van een grote materiële lotsverbetering van de 37 miljoen gepensioneerden, die een derde van het totale Russische electoraat uitmaken.

Directe verkiezingsfraude is dit niet. Slinks stemmen ophalen komt in veel landen met een patronagecultuur voor. De echte onregelmatigheden in Rusland voltrokken zich volgens waarnemers van de OVSE bij de registratie, tijdens de campagne, in de kieslokalen op onbewaakte momenten en ná het sluiten van de stembussen.

Maar dan nog is het de vraag of Poetin niet in de eerste ronde zou zijn gekozen. Volgens de non-gouvernementele organisatie Golos (Stem), die een parallel onderzoek deed, zou Poetin rond de 50 procent hebben gehaald, tegen de bijna 64 procent die de Centrale Kiescommissie zegt te hebben geteld.

De presidentsverkiezingen lijken zo net een slag eerlijker te zijn verlopen dan de parlementsverkiezingen van december, al zullen er nog schokkende en hilarische malversaties worden gerapporteerd.

Maar daarmee is niet gezegd dat Poetin kan overgaan tot de orde van de dag. Afgelopen maanden is duidelijk geworden dat het autoritaire bewind dat hij heeft opgebouwd, niet meer zomaar wordt gesteund door een bredere groep burgers in Moskou en andere grote steden met een groeiende diensteneconomie. Zonder Moskou kan hij niet veel.

Het lijkt erop dat het Kremlin dit doorheeft. Scheidend president Medvedev nam vanmorgen in ieder geval twee opmerkelijke besluiten. Hij droeg de procureur-generaal op om de „legitimiteit en motivering” van de veroordeling van voormalig oliebaron Chodorkovski, die tot 2017 gevangen moet zitten, te analyseren. En het ministerie van Justitie moet hem uitleggen waarom een kleine oppositiepartij was uitgesloten.

Vooral de suggestie dat Chodorkovski eerder los zou kunnen komen, is opmerkelijk. Het kan een truc zijn om het straatprotest, dat vandaag in Moskou verder gaat, de wind uit te zeilen te nemen om de restanten daarna hard neer te kunnen slaan. Maar het kan ook een opening zijn naar de kiezers van de miljardair Prochorov, die Chodorkovski beloofde vrij te laten en officieel 8 procent (volgens Golos 17 procent) haalde.

Is dat laatste het geval dan is de volgende vraag of dat zal doorklinken in de regering die hij gaat vormen. Daarover is nog geen zinnig woord te zeggen. Poetin is een meester in spreken met dubbele tong. Maar dat Poetin president is van een veranderend Rusland, dat staat wel vast.