Op kwetsbare kinderen bezuinig je niet

Het kabinet bezuinigt 300 miljoen euro op zorgleerlingen. Dit gaat ten koste van de kwaliteit, stelt Walter Dresscher. Niets daarvan, schrijft Ton Elias – die ‘onverantwoorde kaalslag’ is demagogische vakbondsnonsens.

Illustratie Pavel Constantin

‘Wij, ouders, zijn bang dat onze kinderen in de toekomst niet het onderwijs zullen krijgen waar ze recht op hebben, en waar ze afhankelijk van zijn om een goed leven te krijgen. Ik weet niet meer wie ik het hoorde zeggen laatst. „Je bezuinigt niet op kinderen.” Precies, dacht ik. En al helemaal niet op zeer kwetsbare kinderen. Van Bijsterveldt. Doe het niet. Doe het niet!’

Zo besluit schrijver en criticus Hugo Borst zijn inleiding in het prachtige boekje Hoop en Vrees. Hierin beschrijven ouders van de St. Mattheusschool voor zeer moeilijk lerende kinderen, waaronder veel autisten, in Rotterdam welke gevolgen zij vrezen van de bezuinigingen. Die zijn heftig. Bijna 20 procent van het budget wordt geschrapt. Zes leraren, acht klassenassistenten en één ondersteuner raken hun baan kwijt.

De bezuinigingen op het speciaal onderwijs leiden tot kwaliteitsverlies, grotere groepen en langere wachtlijsten. Hiervoor waarschuwden de Onderwijsraad, de Evaluatie Commissie Passend Onderwijs en de Raad van State al. Ondanks alle protesten zet minister Van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) de enorme korting op zorgleerlingen door, zei ze in het blad van collega-vakbond CNV Onderwijs. „Ik begrijp de zorgen, maar ik moet deze korting wel realiseren.” Moeten? Van wie dan?

Volgens mij wordt Van Bijsterveldt klemgezet door haar collega’s in het kabinet. Af en toe krijg ik de indruk dat ze zelf wel anders zou willen, maar niet mag. Ze geeft gelegenheidsargumenten. „Het kan niet anders.” Of, zoals zij onlangs aan de Tweede Kamer schreef: „in de huidige conjuncturele situatie moeten echter scherpe keuzes worden gemaakt om de beschikbare middelen doelmatig en efficiënt in te zetten”. Met conjunctuur heeft deze bezuiniging niets te maken, maar ja, ze moet toch een verklaring geven voor iets wat ze zelf niet heeft verzonnen.

Zei premier Rutte niet bij de presentatie van dit kabinet dat er géén geld afgaat bij onderwijs? Dit maakt hij min of meer waar, als je de nullijn voor de onderwijssalarissen buiten beschouwing laat, maar er wordt wel enorm geschoven met budgetten. In de onderwijsparagraaf hebben Rutte, Verhagen en Wilders bij de totstandkoming van dit kabinet gekozen voor het schrappen van 300 miljoen euro voor zorgleerlingen en investeringen bedacht in prestatiebeloning voor een vergelijkbaar bedrag.

Vanaf het begin is die keuze bekritiseerd. Het is niet dat we bezuinigingen willen schrappen en tekorten willen laten oplopen. We willen alleen investeringen op andere punten schrappen of uitstellen tot betere tijden. Die uitgestoken hand is een klap in het gezicht geworden. Eén jaar uitstel mocht de minister toezeggen, maar de prestatiebeloning moest en zou doorgaan – dus ‘moet’ ze deze bezuinigingen realiseren.

Wil Rutte dat duizenden en nog eens duizenden mensen in het onderwijs hun baan kwijtraken en dat de kwaliteit van het onderwijs aan zorgleerlingen verslechtert? Dat maakt mensen boos. Daarom wordt er morgen zo massaal gestaakt. Het aantal aanmeldingen van stakers is overweldigend, op scholen waar de klappen vallen, het speciaal onderwijs, maar ook op scholen die straks – met minder steun vanuit dat speciaal onderwijs – de zorgleerlingen moeten opvangen, basisscholen, middelbare scholen en Regionale Opleidingencentra.

Niemand van hen begrijpt de houding van het kabinet. Onderwijspersoneel houdt niet van staken en gaat liever aan het werk met de leerlingen, maar morgen wil dit personeel het kabinet en de Tweede Kamer duidelijk maken dat deze onnodige bezuinigingen de onderwijskwaliteit ernstig schaden.

Twijfel zien we soms bij het CDA, waarvan sommige Kamerleden worstelen met de bezuinigingen. Zij werden door hun fractie en voormannen in het kabinet tot de orde geroepen.

Rutte horen we er niet over. Ook Wilders zwijgt, hoewel de zeer moeilijk lerende zoon van Henk en Ingrid straks op een wachtlijst zal komen in plaats hulp te ontvangen. In navolging van Hugo Borst zeg ik: bezuinig niet op kwetsbare kinderen. Rutte. Doe het niet. Doe het niet!

Walter Dresscher is voorzitter van de Algemene Onderwijsbond.