Churchill ontwaart een IJzeren Gordijn

De woorden ‘ijzeren gordijn’ zijn de auteurs niet opgevallen. Zowel in de NRC (die toen in verband met het oorlogsverleden van de krant ‘Nationale Rotterdamsche Courant’ heette) als in het Algemeen Handelsblad van 6 maart 1946 staat een nieuwsbericht over de beroemde Amerikaanse rede van de Britse premier Winston Churchill, een dag eerder in Fulton, Missouri. Maar de kranten verwijzen niet naar de fameuze zin dat „tussen het Baltische Stettin en het Adriatische Trieste een ijzeren gordijn is neergedaald op het continent” (volledige tekst: historyguide.org/europe/churchill.html).

Volgens de anonieme schrijver in de NRC kon Churchill „toch moeilijk zeggen dat dit het Europa was, waarvoor de geallieerden zoo hard gevochten hadden: allerwegen politie-regeeringen, bolsjewiseering van de Russische bezettingszone van Duitschland”. De redacteur van het Handelsblad wijst als kern Churchills pleidooi aan voor een nauwe samenwerking met de Verenigde Staten – binnen het verband van de in 1945 opgerichte Verenigde Naties (toen afgekort als UNO). „Ruslands expansiedrang doet gewapende macht der UNO wenschelijk zijn”, schreef de krant in de onderkop.

In de NRC komt de Londense correspondent J.H.Huizinga (zoon van) op 8 maart terug op Churchills rede. In november 1945 stuitte zijn pleidooi voor westerse militaire samenwerking nog op verzet bij de Britten: „de wereld en de U.N.O. zouden daardoor in twee vijandelijke kampen uiteensplijten en in plaats van vrede zouden wij een atomischen bewapeningswedloop krijgen.” Die vrees is gelukkig geweken. Een jaar nadat de Britten zich vleiden „met de illusie dat de U.N.O. op niet nader omschreven wijze vrede op aarde zou brengen” zijn ze„in groote meerderheid volkomen tot zijn realistische zienswijze bekeerd.”