Recept gevaarlijk virus is voor iedereen te vinden

Iedereen kan in de openbare wetenschappelijke literatuur het recept vinden om van het in Azië rondwarende vogelgriepvirus een griepvirus te maken waar ook mensen ziek van worden. Dit blijkt uit onderzoek van deze krant.

De Amerikaanse overheid wil dat geheim blijft hoe Rotterdamse onderzoekers een vogelgriepvirus veranderden in een voor zoogdieren gevaarlijk virus – bioterroristen zouden gebruik kunnen maken van die kennis. Een Amerikaanse overheidscommissie verzocht begin december de gegevens over het Rotterdamse virus niet te publiceren. Onderzoeksleider Ron Fouchier en het wetenschappelijke tijdschrift Science houden zich daar voorlopig aan zolang de discussie loopt. Maar Fouchier zei steeds dat zijn groep eigenlijk niets nieuws deed, op een ‘twist’ na die zijn groep wist aan te brengen.

Klopt het dat een geïnteresseerde leek, zoals een wetenschapsredacteur van deze krant, eenvoudig kan vinden om welke informatie het gaat? Waarschijnlijk wel. Uitgangspunt was een vorig jaar verschenen artikel van Fouchier en zijn medewerkers in Current Opinions in Virology. Daarin beschrijven ze de drie belangrijkste voorwaarden waaraan een vogelgriepvirus moet voldoen om gevaarlijk te worden voor mensen.

Zo’n virus moet keel- en neusslijmvlies kunnen infecteren. Daar moet het véél nakomelingen kunnen produceren. En die nieuwe virusdeeltjes moeten niet samenklonteren, want dan passen ze niet in de kleinste vochtdruppeltjes die bij niezen en hoesten naar buiten vliegen. Kleine vochtdruppeltjes blijven het langst zweven en virus daarin heeft meer kans een onbesmette keel te infecteren. „Ga er maar van uit”, zegt Fouchier, „dat we ons onderzoek langs deze lijn hebben opgezet.”

De literatuur leverde een schat aan informatie voor wie met genetisch knip- en plakwerk een gevaarlijk virus wil maken. Veel van de kennis komt uit laboratoria in de VS.