Noord- Korea kan ontdooien

Een beperkt nucleaire deal met de Verenigde Staten duidt erop dat de nieuwe leider van Noord-Korea, Kim Jong-un, misschien uit is op een ontdooiing van de betrekkingen. Als de van basketbal houdende jonge heerser werkelijk een nieuwe start wil maken en de verpauperde inwoners van zijn land wil laten profiteren van economische groei, zou een hervorming van het grondbezit een goed begin zijn.

Noord-Korea was in de jaren zestig rijker dan zijn zuidelijke buurstaat, maar veertig jaar isolatie en centrale controle hebben tot frequente hongersnoden geleid en de economie doen instorten. Het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking bedroeg volgens het World Factbook van de CIA vorig jaar 1800 dollar – niet veel meer dan een twintigste van dat van Zuid-Korea. Daar staan hoge militaire uitgaven en een staatsschuld van zo’n 70 procent van het bbp tegenover, aldus de website Chosun.com.

Noord-Korea heeft een geschiedenis van mislukte pogingen om de buitenlandse betrekkingen te verbeteren en tot hervormingen over te gaan. Maar de in het Westen opgeleide Kim, nog geen dertig, zou kunnen beseffen dat de koers van zijn vader Kim Jong-Il onhoudbaar is. Hij kan op zoek gaan naar manieren om de economie van zijn land te ontwikkelen, zonder zijn eigen positie in gevaar te brengen.

Hij kan de ideeën overnemen van ontwikkelingseconoom Hernando de Soto, waarmee in diverse landen is geëxperimenteerd. De Soto is voorstander van het gunnen van eigendomsrechten aan de armen van het platteland. Hij bepleit dat ze de mogelijkheid krijgen te handelen in hun producten, wat in Noord-Korea al in beperkte mate is toegestaan, en in grond. Dat kan het voedselaanbod verbeteren en de ontwikkeling van bedrijfjes bevorderen.

Een andere en snellere oplossing is de privatisering van zware industrie. Deze industrie was gebaseerd op subsidies en know-how van de Sovjet-Unie. Maar uit de ervaringen in het voormalige Sovjet-blok in de jaren negentig blijkt dat snelle privatisering corruptie in de hand werkt en een nieuwe klasse van kapitalistische oligarchen in het leven roept. En dat kan wijdverbreide wrok en machtige rivalen voor Kim opleveren.

Een vorm van ‘kapitalisme-van-onderaf’ maakt kans op steun onder de bevolking. En het kan wel eens de beste mogelijkheid voor Kim zijn om in het zadel te blijven.

Vertaling Menno Grootveld