Krijgen we nu Kasparandom?

Als de tweemaandelijkse ratinglijst van de FIDE uitkomt, sla ik altijd een vluchtige blik op de top tien en daarna kijk ik naar Anish Giri.

Op de lijst van 1 maart staat Magnus Carlsen nog bovenaan, maar Levon Aronian is door zijn overwinning in Wijk aan Zee dicht genaderd, tot een achterstand van 15 punten. Tussen die twee zouden we graag een match om het wereldkampioenschap zien, maar we moeten nog een paar jaar wachten. Hopelijk niet zo lang als een eeuw geleden, toen Lasker en Capablanca in 1911 begonnen te onderhandelen over een match die pas in 1921 werd gespeeld. Dat was nog eens wachten.

Boris Gelfand, die straks in Moskou tegen Anand om het wereldkampioenschap speelt, is naar de 22ste plaats gezakt. De ouderdom wankelt en de jeugd bonkt aan de poort in de persoon van Fabiano Caruana, 19 jaar, die nu zevende op de lijst staat.

En waar is Giri? Hij heeft drie ratingpunten gewonnen en staat nu 27ste, een plaats hoger dan twee maanden geleden. De groeistuipen zijn wel eens spectaculairder geweest. Giri is twee jaar jonger dan Caruana en in twee jaar kan veel gebeuren. Caruana stond in maart 2010 52ste op de wereldranglijst en hij heeft in twee jaar een reuzensprong gemaakt.

Kort geleden had Giri in Duitsland een gesprek met Kasparov, die op weg was naar het Europese parlement in Straatsburg om daar het schaken op de Europese scholen te propageren. Giri schreef dat hij veel baat had gehad bij Kasparovs inzichten en hij bedankte een paar sponsors die het gesprek mogelijk hadden gemaakt. Wat zou het mooi zijn als die sponsors nog wat dieper in de buidel zouden tasten om Kasparov in te huren als vaste trainer van Giri, zoals hij dat eerder was van Carlsen en Nakamura, die als ondankbare en verwende kinderen hun strenge leraar zijn ontvlucht.

Er stond overigens een curieuze foto bij het verslagje van Giri. Hij zat met de witte stukken achter de onderste rij, maar Kasparov zat daar niet tegenover, maar achter de a-lijn en zijn zwarte stukken stonden ook in die buurt. Het bord had waarschijnlijk niet 8x8 velden, want het veld rechts onder was wit, en links boven was een zwart veld. Ik vroeg me af of Kasparov in navolging van het Fischerandom nu ook een eigen schaakvorm heeft bedacht, die hij met Giri oefende.

Wat ze ook verzinnen, het klassieke spel blijft het mooist. De afgelopen week was ik een paar keer bij het Bataviatoernooi, een klein maar oergezellig toernooi dat voor de vierde keer gehouden wordt in het Amsterdamse café Batavia 1920. Het enige internationale invitatietoernooi in Amsterdam, zegt de café-eigenaar met gepaste trots. Vandaag en morgen kunt u er nog bij zijn, vanaf 14.00 op de Prins Hendrikkade, vlak tegenover het Centraal Station.

Richard Vedder - Achim Illner, Batavia Grolsch toernooi 2012

1. e4 e6 2. Pf3 d5 3. Pc3 Pf6 4. e5 Pfd7 5. d4 c5 6. dxc5 Pc6 7. Lf4 Lxc5 8. Ld3 Wat wit hier doet is niet erg gebruikelijk, maar witspelers scoren er aanzienlijk beter mee dan met de normale varianten van het Frans. 8...f6 9. exf6 Pxf6 10. De2 0-0 11. 0-0-0 Ld7 12. Pe5 Pxe5 13. Lxe5 Db6 14. f4 a6 15. g4 Le3+ 16. Kb1 d4 17. g5 Wit moet een stuk offeren, want na 17. Pe4 Pd5 zou zwart goed staan. 17...dxc3 Hier bood zwart remise aan. Op zichzelf een verantwoord bod, maar van grote schaakliefde getuigt het niet in zo'n boeiende stelling. 18. b3 Zwarts pion op c3 wordt straks erg lastig en daarom kwam 18. Lxc3 sterk in aanmerking, om 18...Pd5 te beantwoorden met 19. Lxh7+. Na 19...Kf7 (na andere zetten krijgt wit een winnende aanval) 20. Le5 heeft wit mooie compensatie voor het stuk. 18...Lxf4 Zwart moet zijn stuk teruggeven. Na 18...Pd5 19. Dh5 zou wit winnen. 19. gxf6 Nog sterker was 20. Lxf6, waarna 20...gxf6 niet gaat wegens 21. Lxh7+. 19...Lxe5 20. Dh5 h6 21. Dxe5 Txf6 22. De4 Tf5 23. Lc4

Met 23. De1 Tf6 24. De4 kon wit remise maken en hij had dat ook moeten doen, maar wie denkt aan remise in zo'n stelling? Wit dreigt niet alleen 25. Txd7, maar ook 25. Dxf5. 23...Dc5 Maar zwart doet ook mee en dreigt nu na 24...Da3 mat te geven. 24. Txd7 Het beste was alsnog 24. De1, al staat zwart na 24...Lc6 iets beter. 24...Da3 Nu moet wit naar krasse middelen grijpen om niet mat te gaan. 25. Txg7+ Kxg7 25...Kh8 26. Tg8+ Txg8 was iets nauwkeuriger. 26. Tg1+ Een logische zet, want het was hier moeilijk te zien dat zwart uit de schaakjes kan lopen. Objectief het beste was 26. Dd4+ e5 27. Dxc3, waarna wit met een kwaliteit minder maar een veilige koningsstelling nog remisekansen heeft. 26...Kf8 27. Tg8+ Kxg8 28. Lxe6+ Het lijkt nog aardig, maar het is niets meer voor wit. 28...Kg7 29. Dxb7+ Kf8 Met 29...Kh8 30. Dxa8+ Tf8 kon zwart op slag winnen. 30. Dxa8+ Ke7 31. Db7+ Kxe6 32. Dc8+ Ke7 33. Dc7+ Ke8 34. Dc8+ Ke7 35. Dc7+ Kf8 36. Dc8+ Kg7 37. Dxc3+ Tf6 38. Dc7+ Kh8 39. Dd8+ Df8 40. Dd4 Dg7 De tijdcontrole is gehaald en wit gaf op.