Kleuters tegen chimps

Onderzoekers lieten kleuters en chimpansees puzzels maken. De mensenkinderen deden het beter dan de apenkinderen. Zijn mensen zijn beter in vooruitgang?

In this photo provided by the San Francisco Zoo, a chimpanzee looks away from her Christmas present, a gift-wrapped box with favorite chimp treats, Thursday, Dec. 20, 2007 in San Francisco.. Santa was making a holiday visit to the zoo's animals and giving them treats. (AP Photo/George Nikitin, San Francisco Zoo) AP

Chimpansees hebben geen computers. Papegaaien rijden niet in auto’s. En dolfijnen lezen geen kranten.

Ja, dat weet iedereen. Maar waarom zijn mensen de enige dieren die steeds slimmere en handigere dingen verzinnen?

Kijk naar chimpansees. Sommige chimps slaan met een steen noten open. Hartstikke handig.

Onze voorouders zijn ooit ook met stenen begonnen. Maar daarna gingen mensen vuistbijlen maken, en vuur, speren, wielen, akkers, boeken, vliegtuigen en mobieltjes. Alleen mensen gaan vooruit.

Wetenschappers wilden weten hoe dat komt. Ze bedachten een puzzel, voor apen en kleuters, waarmee je vooruit kunt komen. Er waren drie levels. Als je een level haalde, kreeg je een sticker. De apen kregen fruit of wortel.

Het was een simpele puzzel, echt iets voor kleuters. De puzzel was een grote doos waar je met z’n allen mee kon spelen. De juf vertelde niet hoe het moest.

In level 1 moesten de kinderen ontdekken dat je een schuifdeur open moest maken. In level 2 moesten ze op een knop drukken, én de schuifdeur schuiven. En in level 3 moesten ze aan een knop draaien.

De kleuters wonnen dik.

De helft van de kleuters haalde de topscore. Maar van 33 chimpansees was er maar 1 die dat lukte. Het klopt dus: mensen zijn beter in vooruitgang.

“De apen konden het écht niet”, zei een van de wetenschappers achteraf. “Zo’n slechte score hadden we niet verwacht. Want apen zijn goed in na-apen. Dan kunnen ze toch van elkaar leren, zou je zeggen.”

Maar de kleuters werkten véél beter samen. “Je moet aan die knop draaien”, zeiden ze tegen elkaar. Ze haalden elkaar er ook bij, deden elkaar na en deelden hun stickers.

En de apen? “Die waren alleen maar bezig om eten voor zichzelf te pakken”, vertelt de wetenschapper. Ze staken stokjes en grassprieten in de puzzel om de hapjes eruit te hengelen, en schoten niet op.

De kleuters waren trouwens niet allemaal zo succesvol. Eén groepje kinderen bedacht dat het leuk was om de stickers in bekertjes te doen en ermee te gooien. Daar waren ze zo druk mee dat ze de hele puzzel vergaten. Ja, dat is ook echt menselijk.