Eén grote asielzoekerloterij

De petitie voor een kinderpardon van Tweede Kamerlid Tofik Dibi (GroenLinks) is ondertekend door acteurs, presentatoren, voetballers, zangers, rappers, radio-dj’s en misdaadverslaggevers. Als je het aan Paul de Leeuw of Marco Borsato vraagt, mogen Mauro en al die andere gezellige asielkinderen – die lekker vernederlandst zijn, lief lachen en een beetje leuk Dromen zijn bedrog kunnen meezingen – gewoon blijven. Iedere Bekende Nederlander met het hart op de goede plaats heeft dat showbizzpardon allang ondertekend. Zo gemakkelijk kan asielbeleid tenslotte zijn.

Ook parlementariërs Diederik Samsom (PvdA) en Joël Voordewind (ChristenUnie) proberen het vuur van de publieke verontwaardiging over Mauro aan te houden en komen met een initiatiefwetsvoorstel. Als het aan hen ligt, mag je straks een kind dat langer dan acht jaar in Nederland is, niet meer wegsturen. Dat is namelijk inhumaan, na al die jaren liefdevolle opvang.

Deze week gebeurde er iets heel vreemds naar aanleiding van dat voorstel. Maandenlang waren alle vox pops, alle columnisten en alle oppositieleden het roerend met elkaar eens: minister Leers (Asiel, CDA) was een harteloze klootzak, in de greep van Geert Wilders (PVV). Deze week was er ineens een ander geluid: de Raad van State oordeelde negatief over de Maurowet. Onwerkelijk was het. Ineens was daar een gezaghebbend instituut dat daadwerkelijk durfde te beweren dat Leers een punt had. Dat een regeling onnodig, ondoelmatig en, jawel, onrechtvaardig zou zijn.

Wat kan er in godsnaam onrechtvaardiger zijn dan Mauro uitzetten, hoor ik u vragen. Nou, willekeur is onrechtvaardiger. Mauro laten blijven, terwijl je al die andere kinderen al wél hebt teruggevlogen naar Kandahar en Luanda en Fallujah. Dat je lot als asielzoeker niet afhangt van zorgvuldig afgewogen asielbeleid, maar van toeval, of je sympathiek genoeg overkomt bij Pauw & Witteman en of Angela Groothuizen je een beetje een toffe peer vindt.

Echt, het was niet de greep van Wilders die Leers deed weigeren om zijn discretionaire bevoegdheid in te zetten. Als je zulke enorme macht over mensenlevens bezit, kun je geen uitzonderingen maken omdat iemand toevallig in de media komt. Uiteindelijk bezweek Leers toch onder de druk. Mauro kreeg een studievisum. Gewoon, willekeurig, hij wél. En al die andere Mauro’s ook, als het aan Tofik Dibi, Georgina Verbaan en Tanja Jess ligt. Weg met dat harteloze nauwkeurige beleid. Je maakt er gewoon één grote asielzoekerloterij van. Op een willekeurig moment gaan we met verblijfsvergunningen strooien. Je weet nooit wanneer hij kan vallen!

Die wet van Samsom is misschien net zo erg. Die zegt tegen tienduizenden moeders wereldwijd dat het loont om je kind mee te geven aan die smokkelaar. Er is nu eenmaal een kans dat de boot van het kind niet zinkt, dat het kind niet ernstig wordt misbruikt of mishandeld en dat het onderweg niet ergens in de prostitutie terechtkomt, maar daadwerkelijk in Nederland bij een fijn pleeggezin eindigt. Dan is er ook een kans dat het dat pleeggezin lukt om de asielprocedure acht jaar te traineren en het kind mag blijven. Prachtig, maar nogal tragisch voor al die andere kinderen die ook hun uiterste best hebben gedaan om zo goed mogelijk te wortelen, te vernederlandsen, maar na zeven jaar toch weg moeten. Nog tragischer is het voor die scheepsladingen met kinderen die Nederland überhaupt niet haalden.

Het lijkt me een verschrikkelijke baan, die van Gerd Leers. Je moet beleid uitvoeren met buitengewoon rauwe randjes. Je jongleert met mensenlevens. Je mag uitzonderingen maken in het geval van ‘schrijnende gevallen’, hoewel de uitzetting van asielzoekers bijna altijd schrijnend is. En dan staan er nog allerlei zachte heelmeesters aan de zijlijn. Zij roepen dat je een beul bent – kil, wreed – als je niet pardonneert, als je niet over je hart wrijft. De zangers, de presentatoren, Filemon Wesselink, Waylon, ze kunnen het zich veroorloven om willekeurig te zijn. Zo’n handtekening is kosteloos, eenvoudig. Containers vol nieuwe asielzoekers zijn hun probleem niet.

Dit is de eerste zaterdagcolumn van Rosanne Hertzberger. Tot op heden was ze columniste van nrc.next. Ze werkt voor NIZO food research en doet promotieonderzoek in de microbiologie aan de Universiteit van Amsterdam.