Draaiende camera's, paraderende politici

Tv-journalisten en politici botsten flink deze en vorige week. Rutger Castricum van PowNews was weer bezig. Twee PvdA-kandidaten werden geschoffeerd bij De wereld draait door en Pauw & Witteman. Maakt de Castricumstijl school? Gaat journalistiek fatsoen teloor?

Links: de tv. Rechts: de politiek.

Hoe vaak is Rutger Castricum van PowNed gewaarschuwd in de Tweede Kamer, omdat hij met draaiende camera op politici afstapt? „Dat valt wel mee”, mailt hij in antwoord op die vraag. „Het is dan meer van: pas een beetje op dat politici geen klacht indienen.”

Binnen de gebouwen van de Tweede Kamer gelden regels voor de pers. De belangrijkste daarvan gaan over het maken van opnamen. Het is volgens die richtlijnen niet toegestaan om parlementariërs of bewindspersonen aan te spreken met een lopende camera, tenzij de persoon in kwestie daarvoor toestemming heeft gegeven.

In de praktijk houdt niemand zich daaraan. PowNews, Nieuws-uur, RTL en de NOS, maar ook regionale omroepen staan politici op te wachten met een draaiende camera. Meestal bij de ingang van de plenaire vergaderzaal. En als het binnen één van de politieke partijen crisis is, ook gerust in de gangen waar de fracties zitten.

Ongeveer één à twee keer per jaar krijgt een journalist een officiële waarschuwing voor ongewenst gedrag, schat Jos Jochemsen, hoofd voorlichting van de Tweede Kamer. Is dat vaker dan vóór het PowNed- en Jakhalzen-tijdperk? Nee, zegt Jochemsen: „Hooguit gebeurt het de laatste twintig jaar vaker dan daarvoor, omdat er tegenwoordig veel meer media rondlopen.” Na zo’n berisping kunnen sancties volgen, met als strengste straf het verlies van accreditatie voor de Kamer.

Jochemsen komt met zo’n waarschuwing nadat een Kamerlid of bewindspersoon heeft geklaagd. Dat verklaart waarom die officiële berispingen niet zo vaak voorkomen: parlementariërs hebben journalisten nodig. „Kamerleden willen toch ook hun quotejes geven. Iedereen paradeert maar wat graag voor die camera’s”, zegt Ineke van Gent van GroenLinks. Ze is lid van het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer, dat de regels heeft opgesteld. Ze zijn nodig, zegt Van Gent, omdat parlementariërs wel hun werk nog moeten kunnen doen. „Dat gaat bijna altijd goed. Al werden wij met Kunduz ook wel eens gék van al die journalisten voor onze deur.”

Probleem voor journalisten is dat politici de regels in hun voordeel kunnen gebruiken. Onlangs heeft PVV-leider Geert Wilders bij de staf voorlichting over de draaiende camera’s geklaagd, vertelt Jos Heymans, RTL-verslaggever en voorzitter van de parlementaire persvereniging. „Terwijl we hem élke week staan op te wachten. Die neiging hebben meer Kamerleden: als de vragen een keer niet bevallen, ineens wel klagen.”

Dat laatste is waarom de regels volgens Castricum zo snel mogelijk moeten worden afgeschaft. Niet dat het werken hem onmogelijk wordt gemaakt, dat zeker niet: „Het gaat om het principe dat als politici een klacht indienen, ze in hun recht staan. Dat klopt niet. We leven in 2012.”