Winnen in de eerste ronde

Zondag wordt er in Rusland een nieuwe president gekozen. De winnaar staat al vast: Vladimir Poetin. Niet dat het de helft van de  kiesgerechtigde Russen iets kan schelen dat er verkiezingen zijn. Zij blijven gewoon thuis. Van die andere helft moet het dus komen.

Veertig procent van die kiezers gaat sowieso op Poetin  stemmen: voornamelijk lager opgeleiden in de provincie, die hun informatie van de staatstelevisie halen, gepensioneerden, die bang zijn het onder een ander dan Poetin nog slechter te krijgen en ambtenaren, artsen, postbodes, die door hun bazen worden gedwongen op Poetin te stemmen op straffe van ontslag.

Een reden die veel oprechte Poetinstemmers voor hun keuze aanvoeren is dat ze het beetje stabiliteit dat hij heeft geschapen gehandhaafd willen zien. Je kunt je daar wel iets bij voorstellen, zeker als je de chaos van de jaren negentig hebt meegemaakt, toen het wilde kapitalisme over de nietsvermoedende Russen werd uitgestort, vaak met tragische gevolgen.

Poetin als minste van twee kwaden dus. Dat hij en zijn omgeving zich op een onvoorstelbare manier hebben verrijkt, kan ze niets schelen. Stelende leiders hoort nu eenmaal bij Rusland, denken ze.

Die veertig procent is voor Poetin zelf echter niet voldoende. Hij heeft in dat geval  een tweede ronde nodig om te winnen en dat beschouwt hij als een aantasting van zijn gezag. Dan maar frauderen, conform de traditie die president Jeltsin in 1996 invoerde om zijn overwinning veilig te stellen.

In alle stembureaus zijn dit keer webcams geïnstalleerd om die fraude tegen te gaan. De oppositionele rockcriticus Artjom Troïtski zei daarover onlangs op de radio dat die camera’s door Rostelekom worden geïnstalleerd voor een prijs van een half miljard dollar en dat Poetin vijfentwintig procent van de aandelen van dat bedrijf bezit. Zo houdt de winnaar er ook nog eens een aardig zakcentje aan over. Stemmen op zijn Russisch dus.

De Centrale Kiescommissie heeft een briljante manier gevonden om de verkiezingswaarnemers om de tuin te leiden. De leden van de stembureaucommissies moeten namelijk hun handtekening zetten onder een formulier waarin ze akkoord gaan met de aanwezigheid van die camera’s. Een oplettende waarnemer heeft vastgesteld dat het vel van dat formulier, waarop de commissieleden hun handtekening moeten zetten, sprekend lijkt op laatste vel van het uiteindelijke stemprotocol - het document waarin de leden van een stembureau instemmen met de getelde uitslag. Door die twee vellen te verwisselen kan van een commissielid, dat  weigert de officiële uitslag van zijn of haar stembureau te erkennen, op illegale wijze alsnog goedkeuring worden verkregen.

Ook hebben leden van kiescommissies inmiddels gelekt dat ze instructies hebben gekregen om op een bepaalde manier voor die webcamera’s te gaan staan, zodat het zicht op de stembussen wordt ontnomen. Een favoriete fraudemanier is het document waarmee je toestemming krijgt om op een ander stembureau dan dat in je wijk te kunnen stemmen -  de basis voor de zogenaamde caroussel, een groep frauders die op meerdere stembureau’s hun stem uitbrengt. Dat papiertje is dit keer zo geliefd dat ze vrijwel op zijn, want er is slechts een beperkt aantal van gedrukt.

En dan is ook het aantal thuisstemmers met een factor honderd toegenomen. Die manier van stemmen kan dubbel voordelig uitpakken, vooral op stembureau’s waar slechts één onafhankelijke waarnemer aanwezig is, die dan voor de keuze  wordt gesteld om of met de mobiele stembus mee te gaan, waarna op het stembureau kan worden gefraudeerd, of op het stembureau te blijven, zodat de mobiele stembus met enkele tientallen valse stembiljetten kan worden volgestopt. Kortom, het wordt zondag een spannende dag. Vooral voor de tienduizend onafhankelijke waarnemers die zich met verve voor eerlijke verkiezingen inzetten.

Vladimir Poetin heeft er inmiddels voor gewaarschuwd dat de oppositie maandag een van haar leiders wil vermoorden om een  ’sacraal offer’ te brengen en voor een escalatie te zorgen. Om dat te voorkomen heeft hij alvast achthonderd man Tsjetsjeense politietroepen naar Moskou gedirigeerd.

Maar nog ongeloofwaardiger is dat hij vandaag heeft gezegd in zijn eerste twaalf jaar als machtigste man van Rusland niet te hebben kunnen doen wat hij nu allemaal belooft: zijn land te moderniseren. Volgens eigen zeggen woedde er een burgeroorlog in Rusland en was er geen nationale eenheid.  Hoe kun je een volk nog meer in de maling nemen?