Uitgelekte kritiek op ECB kan crisisaanpak schaden

Maakt de Bundesbank zich zorgen over een mogelijke opsplitsing van de eurozone? Daar lijkt het op bij het lezen van een uitgelekte brief van Jens Weidmann. De Duitse centralebankier schreef Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank, dat hij bezorgd is over de lage kwaliteit van de onderpanden die de ECB accepteert van banken in ruil voor de massale liquiditeitsinjecties die de bank verstrekt. Weidmann vreest dat sterke nationale banken, zoals de Duitse, zouden kunnen opdraaien voor mogelijke verliezen.

Weidmann spreekt geen directe zorgen uit over het uiteenvallen van de eurozone. Maar het is moeilijk in te zien waarom hij anders denkt dat de Bundesbank verliezen kan lijden. Immers, bij de meest recente versoepeling van de regels rond onderpanden – waarop Weidmann zich concentreert – zijn nationale banken verantwoordelijk gemaakt voor eventuele verliezen. In theorie dragen de Banca d’Italia en de Banco de España dus eindverantwoordelijkheid als zij slechte leningen verstrekken aan hun lokale banken.

Dat zou echter veranderen als de euro ophield te bestaan. Nationale centrale banken in de zuidelijke eurolanden zouden dan mogelijk niet meer bereid of in staat zijn om potentiële verliezen terug te betalen aan de rest van het Eurosysteem (het stelsel van Centrale banken van eurolanden en de ECB). De centrale banken in Noord-Europa zouden dan de klap moeten opvangen. Gelet op hun blootstelling aan de zuidelijke banken binnen het zogenoemde TARGET2, het Europees interbancair betalingssysteem, zou het daarbij om grote bedragen kunnen gaan. De blootstelling van de Bundesbank bedroeg in januari bijna 500 miljard euro, een gegeven dat al voor de brief van Weidmann zorgen heeft gewekt in Duitsland.

Het hoofd van de Bundesbank heeft twee ideeën om het potentiële probleem op te lossen. In de eerste plaats zouden de banken betere onderpanden moeten leveren aan de ECB zodra de rust op de markt terugkeert. En tot het zover is zouden de centrale banken van de periferie zelf onderpanden moeten leveren aan de centrale banken van de kern. Die laatste suggestie mag logisch lijken vanuit het perspectief van de Bundesbank, maar zal waarschijnlijk niet goed vallen bij de zwakkere centrale banken. Zij zullen het niet op prijs stellen als hun kredietwaardigheid in twijfel wordt getrokken, en bovendien moeite hebben om de gehele blootstelling te dekken. Als Weidmann echt van plan is om bij deze kwestie op zijn strepen te staan, dan kunnen besprekingen in de directiekamer van de ECB in toenemende mate tot verdeeldheid leiden. Dat zou de strijd tegen een nieuwe fase van de crisis kunnen hinderen.

Neil Unmack

Vertaling Frank Kuin