Te midden van de proefkonijnindianen

Ann Patchett: Staat van verwondering. Vertaald door Hien Montijn. Bezige Bij, 400 blz. € 19,90 ***

Onontdekte indianenstammen in de Amazone: vorig jaar waren ze nog in het nieuws. Het bleek later niet te kloppen, maar iedereen heeft behoefte aan groepen die leven in een wereld van puur natuur. ‘Ongerepte’ natuurvolken inspireerden ook Ann Patchett voor haar nieuwste boek Staat van verwondering. Ze vertelt het verhaal van een labmedewerkster die het Amazone-oerwoud ingestuurd wordt om als een ware Stanley te zoeken naar professor Swenson die aan een belangrijk medicijn werkt, en naar haar doodverklaarde labcollega.

Swenson wordt redelijk snel gevonden: een 73-jarige vrouw, waar iedereen voor siddert. Ze zit niet te wachten op de labmedewerkster, maar neemt haar toch mee om haar de geheimen te tonen van de eeuwige vruchtbaarheid die bepaalde indianen hebben – interessant voor de farmaceutische industrie die zo hoopt te verdienen aan Amerikaanse vrouwen met late kinderwens.

Swenson voert proeven uit op de bevolking en biedt medische hulp wanneer het haar uitkomt. Om te bewijzen dat ze het juiste medicijn heeft gevonden, loopt ze zelf ook zwanger rond. Ook de labcollega wordt gevonden, maar die heeft zijn tijd minder nuttig besteed. Hij wachtte tot hij gehaald zou worden.

Net als in haar eerdere boeken brengt Patchett ook hier mensen in een kleine gemeenschap en vanuit totaal verschillende werelden bij elkaar om te onderzoeken hoe dat gaat. In Staat van verwondering is er een glansrol voor de gekkin Swenson.

Patchett raakt ook aan ethische vragen over de farmaceutische industrie. De vragen zijn wat voorspelbaar rondom de consequenties van de ontdekking van het medicijn, en of een mensenleven buiten de westerse wereld minder waard is. Ze vormen prima romanmateriaal.

Problematischer is dat Patchett haar verhaal richting een goede afloop schrijft. De labmedewerkers komen emotioneel rijker uit Brazilië terug en ze leven nog lang en gelukkig. Liever had ik professor Swenson te midden van haar proefkonijnindianen langer gevolgd, dat had vast een spannender verhaal opgeleverd, met ongemakkelijke antwoorden.