Op zoek naar de echte vrienden van Fortuyn

Op 6 mei is het tien jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. De uitgebreide herdenkingsprogramma’s op televisie begonnen gisteren met de eerste van vier afleveringen Edwin zoekt Fortuyn (AVRO).

Presentator Art Rooijakkers vertelt daarin aan Edwin Fortuyn, de nu 30-jarige zoon van Pims jongste broer, dat het niet meevalt om vrienden en collega’s van de betreurde politicus voor de camera te krijgen. Voor Lola zoekt Brood, de eerste serie volgens het format van een familielid op zoek naar meer informatie over een beroemde dode, stonden ze in de rij om te getuigen over een legendarische popster. Maar de ene na de andere collega en vriend van de Grootste Nederlander meldt zich af, omdat hij er liever niets meer mee te maken wil hebben.

Ook de band tussen neef en oom blijft een beetje onderbelicht. Edwin zegt dat hij het lievelingsneefje was, maar er zijn weinig foto’s of verhalen die de bewering staven.

In de loop van deel een, dat vooral gaat over voorgeschiedenis en privéleven van de politicus, wordt steeds duidelijker dat vriendschap een ingewikkeld concept was voor de eenzame held. Van twee kroongetuigen vraag je je af hoe dicht ze nu eigenlijk precies bij Pim stonden.

Korstiaan Hellwig, voormalig eigenaar van het Rotterdamse bruine homocafé De Bak, neemt ons mee naar sporen van het nachtleven van weleer. Pim gedroeg zich daar als een diva en liet niemand te dichtbij komen.

Op zijn laatste oudejaarsavond, bij Hellwig thuis, zou een handgemeen zijn ontstaan met de enige vrouwelijke gast, ene Elsbeth, omdat Pim wilde weten wat een vrouw daar eigenlijk kwam doen.

De andere getuige, Elsevier-hoofdredacteur Arendo Joustra, onthult welke twee columns van Fortuyn hij geweigerd had: een over de economie van Bali en een smaad beogende tirade tegen Neelie Kroes en haar toenmalige man Bram Peper.

Ook Joustra maakt duidelijk dat Pim geen erg aardige man was, zoals hij zelf ook eens aan Rik Felderhof toevertrouwde.

Al die privébeslommeringen zijn net zo irrelevant als de auto met chauffeur die Art en Edwin rondrijdt: een gimmick van het format. Dat geldt ook voor de rode draad, namelijk een poging om in gesprek te komen met moordenaar Volkert van der G.

Wat je echt wilt weten is hoe Fortuyn zo snel zo populair kon worden en wat daar nu nog van over is. Er wordt ons beloofd dat de opkomst in deel twee behandeld zal worden. Intrigerend is Joustra’s mededeling dat hij Fortuyn had aangenomen wegens zijn specialisme: overheidsinstellingen als bedrijven laten werken.

Dat is toch precies waar nu het linkse populisme van Roemer en Jacobi tegen te hoop loopt?