Jan Kees at de zes sauzen niet zelf op

Veel gedoe om niets, vinden woordvoerders van ministers wier declaraties zopas openbaar werden. Als Hillen trakteert, „geeft hij gewoon een tientje mee”.

Om nog even terug te komen op de zes flessen saus van CDA-minister Jan Kees de Jager – die sauzen (samen 9,35 euro), heeft hij niet allemaal zelf opgegeten en gedeclareerd. Ze zijn in de pantry – het keukentje – van het ministerie van Financiën beland. Misschien door de kamerbewaarder gekocht, oppert de woordvoerder van De Jager. „Die zorgt onder meer voor de hapjes en drankjes voor de minister en de ambtelijke top. En als die iets zoekt wat niet beneden in de kantine is te krijgen, dan wordt dat even gekocht en gedeclareerd.”

Het declaratiegedrag van het kabinet stond gisteren weer in de belangstelling nadat RTL Nieuws alle bonnetjes op de website had gezet. De Jager declareerde bijvoorbeeld haringen en de Burger King (à 8,50 euro). Hans Hillen (Defensie, CDA) vroeg geld terug voor zestien oliebollen en een hyacint.

De woordvoerders van De Jager en Hillen ergeren zich aan „het verkeerde beeld” dat wordt neergezet, zo zeggen ze. „Alsof de minister elke avond achter de computer kruipt om zijn bonnetjes in te voeren”, zegt De Jagers woordvoerder.

Zo eenvoudig ligt het niet. Bijna alle uitgaven zijn door anderen gedaan dan de bewindspersoon zelf. Het zijn medewerkers van de minister, bijvoorbeeld zijn secretaresse, chauffeur of kamerbewaarder, die spullen kopen en dat later declareren. Of er worden uitgaven gedaan met de creditcard van de minister. Zelf declareren de bewindslieden zelden iets, zeggen de woordvoerders. „De goede man weet vaak niet eens wat er onder zijn naam wordt betaald”, zegt de woordvoerder van minister Hillen.

Uitgangspunt is dat de uitgaven „voor, door en namens” de minister zijn gedaan en dat de kosten voortvloeien uit diens werk. En dus kan een rol koekjes worden gedeclareerd als er werkoverleg tussen de minister en ambtenaren is geweest. Bij vluchten worden alle ingekochte stoelen geboekt op degene met de hoogste rang, de minister dus, zodat die een hoge declaratie indient. Een ingelijste foto bij iemands afscheid ziet de minister pas als hij die overhandigt, maar het cadeau verschijnt wel op zijn declaratielijst.

Of neem de zestien oliebollen van Hillen. Als ‘typical Dutch treat’ zijn die gehaald voor bij een vergadering, zegt zijn woordvoerder. „Die oliebollenkraam staat pal onder ons raam.” Zelf heeft Hillen geen oliebol gegeten, zo heeft ze bij hem nagevraagd. Als de minister van Defensie een keer zelf wil trakteren, dan „geeft hij gewoon een tientje mee”.

Toch heeft het declaratiegedrag van het kabinet tot ongenoegen geleid in de Tweede Kamer. Die vindt dat het kabinet te royaal declareert in deze tijden van zware bezuinigingen. Dan gaat het bijvoorbeeld om te dure hotelovernachtingen, en de nieuwe tv-trolley van staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs, VVD), die na een maand alweer werd gespoten in een andere kleur (kosten: 458 euro) omdat de oorspronkelijke niet bij het interieur paste. Ook wil de Kamer weten of alle declaraties rechtmatig zijn.

De Kamer wil daarom in debat met minister Liesbeth Spies (Binnenlandse Zaken, CDA). Die heeft inmiddels laten weten dat ze voortaan alle bonnetjes op de website van de ministeries wil laten publiceren. „Wij hebben niks te verbergen”, zegt Spies. Dat vindt ook Hillens woordvoerder: „Onze controllers zitten er bovenop. Er gebeurt niks onrechtmatigs.”