Iraniërs kunnen vandaag naar de stembus, maar vinden het wel gezegend

Iranian women sit at bus stop, in front of parliamentary elections campaign posters in the city of Qom 78 miles (125 kilometers) south of the capital Tehran, Iran, March 1, 2012.The balloting on Friday will amount to a popularity contest among various conservative factions, which were once united against reformists and are now sniping at each other and picking sides in the power struggle between Ahmadinejad and his opponents within the ruling Islamic theocracy. (AP Photo/Vahid Salemi) Twee vrouwen zitten te wachten op de bus in de Iraanse stad Qom. Foto AP / Vahid Salemi

Vanochtend zijn in Iran de stembureaus geopend voor de parlementsverkiezingen. Een mooi moment voor een politieke koerswijziging, zou je denken. Toch blijft de Iraanse middenklasse thuis. Waarom zou je immers je eigen hachje riskeren in een strijd tegen een machtige staat.

Het zijn de eerste landelijke verkiezingen sinds de omstreden presidentsverkiezingen in juni 2009 toen de zittende president Ahmadinejad voor een tweede termijn werd herkozen. De uitslag, die werd aangevochten door de oppositie, leidde destijds tot felle protesten die hard werden neergeslagen.

Ditmaal is het een strijd van conservatieven tegen conservatieven. De oppositie is zo goed als uitgeschakeld. De Iraniërs zijn boos, maar negeren de verkiezingen gewoon.

Wat staat er op het spel?

De verkiezingen zullen mogelijk niet alleen bepalen wie er in het 290 zetels tellende parlement komen, maar ook of Ahmadinejad bij de volgend jaar te houden presidentsverkiezingen invloed kan uitoefenen op de samenstelling van de kandidatenlijst.

Toch blijven de Iraniërs thuis

Reken vandaag niet op protesten, of andersoortige volkswoede, zo schrijft onze correspondent in Teheran Thomas Erdbrink:

“De passiviteit van de weg van de minste weerstand zal overheersen. Hoewel oppositieleden in het buitenland hebben opgeroepen tot een boycot van de verkiezingen, zal dat weinig indruk maken. Iraniërs hebben zich afgekeerd van politiek, sommigen zullen stemmen om een stempel in hun identiteitskaart te krijgen, anderen blijven thuis. Maar een strategie zit er niet achter.”

Tijd voor verandering?

Dat zou Erdbrink ook denken, maar toch blijven de Iraniërs volgens hem thuis en wachten ze af terwijl het land steeds verder onder druk komt te staan van buitenlandse sancties en oorlogsdreiging wegens zijn omstreden nucleaire programma.

‘Uiteindelijk houdt de middenklasse de Iraanse leiders zelf in het zadel’

Daar hebben de Iraniërs ook een reden voor. Erdbrink:

“Toen de revolutie van 1979 een islamitisch regeringssysteem bracht, vonden velen dat ze lelijk waren bedrogen. ‘Niemand had verwacht dat het zo zou uitpakken’, zei Behzad Feizbakhsh, een zakenman die destijds enthousiast aan de revolutie meedeed. Tijdens de protesten van de Groene beweging werkte deze angst als handrem. Nu heeft de middenklasse zich cynisch teruggetrokken in haar huizen. Online, op Facebook, klaagt en discussieert ze maar ze gaat niet de straat meer op. Het leven is weer hoe het was voor de protesten van drie jaar geleden: de Staat probeert de middenklasse te negeren, en de burgers op hun beurt doen alsof alle extreme uitlatingen van hun leiders geen gevolgen voor hun individuele levens zullen hebben.

Uiteindelijk houdt de middenklasse de Iraanse leiders zelf in het zadel. Want met de nieuwe auto voor de deur, de opleiding van het kind om te betalen en een volle maag zijn maar weinigen bereid alles op te geven om de strijd aan te binden met een machtige staat.”