Feminisme is geen hogere wiskunde, maar juist cool

Caitlin Moran: How To Be a Woman. Vrouw zijn, hoe doe je dat? Vertaling Petra C. van der Eerden. De Arbeiderspers, 320 blz. € 19,95 ****

Als columnist van The Times en feminist Caitlin MOran ergens een hekel aan heeft dan is het wel aan vrouwen die koketteren met de eigen gebreken. In haar onlangs vertaalde, komische manifest How To Be a Woman schrijft ze dat zolang vrouwen zichzelf als onaf en onvolmaakt blijven zien, ze vatbaar zullen blijven voor tijd- en geldverslindende nonsens als laserbehandelingen, designerpumps en wonderdiëten. Wat Moran daar tegenover stelt is niet nieuw, maar als tegenwicht voor de hausse aan columnisten en schrijfsters met een zo’n ‘O help, ik ben een vrouw’-toontje is ze een verademing. In plaats van zich druk te maken over wie, wat en hoe ze zijn, roept ze vrouwen op om zich ‘geen donder van al die onzin aan te trekken’ en iets te gaan doen.

Moran, twee jaar geleden winnares van de British Press Award voor columnist van het jaar, is een energiek en geestig pleitbezorgster van het feminisme, dat volgens haar toe is aan een grootse comeback. Bij vrouwen én bij mannen, want het patriarchaat ‘moet nu toch afgepeigerd zijn. Mannen zijn al 100.000 jaar aan de macht, zonder koffiepauze’.

Morans grootste bijdrage aan het feminisme is niet haar originaliteit, maar haar gevatte, komische stijl. Zo legt ze bijvoorbeeld uit waarom ze alleen nog Dr. Martens schoenen draagt: ‘Ik wil geen tenen die eruitzien als softenonpasteitjes.’ Voor de humor kiest ze bewust, omdat het feminisme inmiddels is verdord tot een hoogdravend discours waar alleen een klein groepje wrokkige academici nog aan mee wil en mag doen. En daar is feminisme te cool voor, schrijft Moran, en te ‘ernstig, zwaarwegend en dringend’. Feminisme is het beste instrument om behalve grote kwesties als salarisongelijkheid ook alle kleine, banale dingen die vrouwen dwarszitten mee aan te pakken. Het is geen hogere wiskunde, het is voor iedereen.

Soms is het slapstickgehalte van How To Be a Woman wel erg hoog – Moran zet zichzelf neer als een slempende stuntelaar – maar het boek bevat interessante, valide ideeën. Zo stelt ze dat maatschappelijke achterstand een realiteit is, geen uitvloeisel van een seksistisch complot. De vrouw was eeuwenlang de ‘ander’, de verliezer op vrijwel elk gebied – is het dan gek dat ze nu even moet wennen aan het idee van zichzelf als mogelijke winnaar?

Morans boek is een troost en een aansporing tegelijk. Ze gunt vrouwen hun eigenaardigheden en het best mogelijke leven. Als dat geen bevrijding is.