Voortschrijdend inzicht treft bijbel en dorpspedo

Sinds een dag of drie plaatst de IKON dagelijks een nieuw Bijbelboek op zijn website. Maar omdat de beoogde jonge doelgroep weinig geduld heeft en ook niet zo makkelijk leest, gaat het om een visuele samenvatting van tussen de 20 en 60 seconden.

Erik Jan Tillema is de maker van deze Bijbelmovies, die gebruik maken van een soort van cut-out animatietechniek. Collages laten bijvoorbeeld een jongen en meisje op een tropisch strand zien met de woorden: „Adam en Eva woonden eerst in het paradijs, totdat ze eruit werden gekickt.”

De IKON heeft een lange traditie in het populariseren van Bijbelverhalen. De door Aart Staartjes voorgelezen hertalingen door dominee Karel Eykman deden destijds ook al stof opwaaien.

Blijkens een item in EenVandaag (TROS) fronsen protestantse christenen opnieuw de wenkbrauwen. Het lijkt inderdaad wel of de beeldenstorm voor niets is geweest. Predikant Ruben van Zwieten kon zelfs zijn lachen niet houden bij de tekst; „Ook de zonen van Jakob kregen ruzie, maar na een vakantie in Egypte legden ze alles weer bij”, geïllustreerd door beelden van twee boksers en een reisfolder voor de Rode Zee.

Je kunt in de Bijbelmovies ook een sarcastisch commentaar zien op de neiging om alles te veruiterlijken en in te korten tot 140 tekens of minder. En als satire is het dan best geslaagd.

Voortschrijdend inzicht dwingt immers zelfs conservatieve gelovigen tot een permanente herwaardering van bestaande attitudes en voorstellingen. Ik moest daar ook aan denken bij het kijken naar straatinterviews in het NOS Journaal met bewoners van het behoorlijk christelijke Westkapelle.

In het Walcherse kustdorp was een 60-jarige man gearresteerd op verdenking van ontucht met minderjarige jongens. Tegenwoordig is zo’n gemengd bericht aanleiding tot een lang onderwerp in het Achtuurjournaal, maar de Zeeuwen keken er nauwelijks van op. Een vrouw vatte de laconieke reactie van het dorp samen: „Dat is al van jaren. Eigenlijk wist iedereen het wel, denk ik.”

In de jaren 60 woonde ik in een Noord-Hollands dorp, dat voor ongeveer de helft katholiek was. Iedereen kende kapelaan B. en wist dat hij graag jongetjes in het bad stopte. Dus een goede katholieke moeder gunde hem dat genoegen.

In Westkapelle ging de deernis nu vooral uit naar de vrouw van de verdachte, want die zat er maar mooi mee. Kon zij het helpen dat de samenleving geen genade meer kent voor pedofielen en eist dat er hard ingegrepen wordt?

Met iets meer aandacht kijk ik deze week naar al die realityshows om half 8 op Nederland 1: politiebureaus, ziekenhuizen, artsenpraktijken – overal wordt eerst gefilmd en dan pas om toestemming gevraagd. Mag nu ook niet meer.