Politieke reacties op CPB-cijfers - coalitie laat Europese eis van 3 procent los

De coalitiepartners lijken de Europese norm van een maximaal begrotingstekort van 3,0 procent nu al los te laten. “Je kunt je afvragen of negen miljard bezuinigen verstandig is”, reageert PVV-leider Wilders op de vanochtend gepresenteerde ramingen van het CPB over de staat van de economie. Ook de VVD noemt de Europese norm van 3,0 procent ‘niet heilig’.

PVV Tweede-Kamerlid en fractievoorzitter Wilders met zijn fractie. © foto Roel Rozenburg Wilders: wij zijn geen cijferfetisjisten bij de PVV. Foto NRC / Roel Rozenburg

De coalitiepartners lijken de Europese norm van een maximaal begrotingstekort van 3,0 procent nu al los te laten. “Je kunt je afvragen of negen miljard bezuinigen verstandig is”, reageert PVV-leider Wilders op de vanochtend gepresenteerde ramingen van het CPB over de staat van de economie. Ook de VVD noemt de Europese norm van 3,0 procent ‘niet heilig’.

Het Nederlandse begrotingstekort loopt in 2013 naar verwachting op naar 4,5 procent van het bruto binnenlands product, anderhalf procent boven de maximumeis van Brussel.

Kabinet hangt strafmaatregelen Brussel boven het hoofd

Politiek Den Haag speculeert al op loslaten van de Europese norm. Maar kan Nederland de eisen ‘van Europa’ zomaar naast zich neerleggen? De Europese Commissie zou rekening kunnen houden met verzachtende omstandigheden wanneer een land een structureel plan heeft om het begrotingstekort op termijn terug te brengen tot de vereiste 3 procent of lager. Als Brussel vertrouwen heeft in een dergelijk plan om begrotingsevenwicht te bereiken, kan besloten worden de strafmaatregelen uit te stellen. Maar daar kan het kabinet-Rutte geen voorschot op nemen.

Rutte: tekorten zijn stevig

Premier Rutte in een schriftelijke reactie:

“De tekortcijfers zijn stevig, maar het is de nieuwe realiteit. We zullen die werkelijkheid samen onder ogen zien. Dat hebben we ook afgesproken in het regeer- en gedoogakkoord.”

Wilders: de kans dat we er uitkomen in het Catshuis is fifty-fifty

PVV-leider Geert Wilders:

“Het zijn moeilijke cijfers. Wij zijn geen cijferfetisjisten bij de PVV. We moeten doen wat goed is voor Nederland en voor de kiezers. We gaan onderhandelen en zullen zien hoever we komen. [...] Je kunt je afvragen of negen miljard bezuinigen verstandig is. Het staat niet van tevoren vast of we dit gaan doen. We gaan een flink robbertje vechten vanaf maandag in het Catshuis. De wil is er bij de PVV om eruit te komen. Maar de kans dat we er niet uitkomen is net zo groot: het is fifty-fifty.”

Volgens Wilders is het te ambitieus om te denken dat de onderhandelingen in het Catshuis maar drie weken zullen bedragen. “Ik denk dat dat een illusie is met deze cijfers.”

Blok: de 3 procent uit Brussel is niet heilig

VVD-fractievoorzitter Stef Blok:

“Dit zijn ernstige cijfers. Alle regeringspartijen moeten aan de bak om de maatregelen te nemen die nodig zijn.”

Blok zei dat de Brusselse eis van drie procent voor hem ‘niet heilig’ is:

“‘De 3 procent uit Brussel is niet heilig, maar af van die tekorten willen we wel. Drie procent is nog steeds een tekort, het is nog steeds veel te veel. Dat tekort moet weg.”

De VVD’er wil het geld nuttig besteden, aan agenten en de zorg. “Niet aan rentelasten.” De onderhandelingen met Wilders en het CDA ziet Blok niettemin ‘met vertrouwen tegemoet’. “De inzet is echt om eruit te komen.”

Van Haersma Buma: we staan voor een grote opgave

CDA-fractievoorzitter Van Haersma Buma noemt de Brusselse eis een richtsnoer:

“We zijn geen boekhouders. We hebben een probleem met de schuld, we hebben een probleem met de economie. We kunnen nu niet achterover leunen.”

Dijsselbloem: economie niet kapot bezuinigen

Waarnemend PvdA-fractievoorzitter Dijsselbloem noemt groei “de sleutel om uit de rode cijfers te komen”:

Roemer: niet bezuinigen op korte termijn

SP-leider Emile Roemer wil niet op korte termijn bezuinigen, maar de economie op gang helpen.

“Je moet zorgen dat je met een investeringspakket gaat komen om de economie op korte termijn te stimuleren.”

Pechtold: hervormen, geen kaasschaafmethode meer

D66-leider Alexander Pechtold:

“Dit zijn stevige cijfers, die een uitdaging vormen voor elke partij. De staatsschuld moet worden teruggedrongen. We geven elke dag 77 miljoen te veel uit. Hier is maar één antwoord op: hervormen. [...] Het kabinet-Rutte kan niet opnieuw de kaasschaafmethode gaan hanteren.”

GroenLinks-leider Jolande Sap:

Twitter avatar jolandesap Jolande Sap Zoveel extra bezuinigen funest voor mensen en economie. Geen tijd meer voor taboes. Er is geen ontkomen meer aan kabinet: hervorm nu! #CPB

Slob: we moeten volop aan de bak

ChristenUnie-leider Slob noemt de situatie “zeer ernstig”.

Van der Staaij: huishoudboekje op orde brengen

SGP-fractievoorzitter Van der Staaij wil het huishoudboekje zo snel mogelijk op orde brengen.

CDA-Europarlementariër Wim van de Camp:

Twitter avatar WimvandeCamp Wim van de Camp CDA Vanuit EU perspectief: Nederland maak je borst maar nat: 16 miljard extra bezuinigingen.Voordeel is wel, onder druk wordt alles vloeibaar.

Econoom Mathijs Bouman:

Twitter avatar mathijsbouman Mathijs Bouman CPB: staatsschuld naar 76% bbp in 2015 #eng

Van Wijnbergen: vluchtgedrag van het kabinet om nu pas te gaan onderhandelen

Econoom Sweder van Wijnbergen noemt het “vluchtgedrag van het kabinet om nu pas te gaan onderhandelen over iets wat we al maanden aan zien komen”. Hij pleit voor een structurele aanpak op onder meer de huizenmarkt. “Die aanpak zal het kabinet steviger moeten inzetten dan normaal zou gebeuren. Dat heeft er alles mee te maken dat we als triple A-land een dubieuze schuldpositie hebben.” Verhoging van de btw is volgens Van Wijnbergen “het domste wat je kunt doen”. Dit kan funest zijn voor het consumentenvertrouwen. Van Wijnbergen legt de schuld van het oplopen van het begrotingstekort bij voormalig minister van Financiën Wouter Bos.

Jongerius: we lopen risico domste jongetje van de klas te worden

FNV-voorzitter Agnes Jongerius in een reactie:

“2012 gaat een heel moeilijk jaar worden. Daarna zien we gelukkig in vrij snel tempo betere cijfers verschijnen. Volgens mij is er maar één echte conclusie te trekken: in 2015 zitten we alweer bijna op 3 procent. Zorg ervoor dat je licht opflikkerende vlammetje van de economie laat opleven. [...] We lopen het risico van het slimste jongetje van de klas, nu het domste jongetje van de klas te worden.”

Wientjes: alle hens aan dek

VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes:

“Ik ben geschrokken van de cijfers. We zullen zwaar moeten bezuinigen. Daarnaast moeten we ons echt gaan richten op hervormingen voor de lange termijn. Alle hens aan dek.”

Wientjes vindt het belangrijk om het tekort zo dicht mogelijk bij de drie procent te brengen. Dat laatste kan worden bereikt worden door kleine ingrepen, meent Wientjes. “Zoals de nullijn aanhouden, waar VNO-NCW naar streeft.”