N-Korea sluit nucleair akkoord met VS

Onverwachts is Noord-Korea ermee akkoord gegaan zijn nucleaire programma te bevriezen in ruil voor Amerikaanse voedselhulp. Toen de nieuwe Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un twee maanden geleden zijn overleden vader opvolgde, werd verwacht dat hij wel een jaar nodig zou hebben om zijn machtspositie te consolideren en dus voorlopig niet zou openstaan voor toenaderingspogingen.

Maar gisteren maakten Pyongyang en Washington bekend dat ze een akkoord hadden bereikt. De regering-Obama zei meteen dat de afspraak weliswaar belangrijk is, maar ook beperkt. Het is „een bescheiden stap in de goede richting”, zei minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton. Sinds de jaren negentig zijn vaker zulke afspraken gemaakt, die steeds gebroken zijn of opgezegd.

Noord-Korea belooft nu de opschorting van zowel kernproeven als lancering van langeafstandsraketten en de verrijking van uranium. Bovendien zullen VN-inspecteurs (van het Internationale Atoomenergie Agentschap IAEA) worden toegelaten tot de nucleaire installatie Yongbyon. Wel hebben de Noord-Koreanen gezegd dat ze het akkoord alleen zullen uitvoeren „zolang verdere besprekingen vruchtbaar verlopen”.

De Amerikanen zullen het geïsoleerde en straatarme Noord-Korea, dat in de jaren negentig kampte met een ernstige hongersnood, jaarlijks 240.000 ton voedsel gaan leveren in maandelijkse porties. Drie jaar geleden staakten de VS en Zuid-Korea hun voedselhulp, omdat ze de indruk hadden dat het niet terecht kwam bij het armste deel van de bevolking, maar bij de elite en militairen, of zelfs werd geëxporteerd.

Om dat te voorkomen zal nu een systeem worden opgezet waarmee de Amerikanen in de gaten kunnen houden waar het voedsel terecht komt. Details daarover moeten nog worden afgesproken. Verder zullen de VS voortaan geen graan of rijst meer leveren, maar vooral babyvoeding, energierijke biscuits en andere voedingssupplementen.

Zuid-Korea, China, Japan en Rusland hebben het akkoord voorzichtig verwelkomd. Die vier landen namen met Noord-Korea en de VS deel aan het zogeheten zespartijenoverleg, ontwapeningsbesprekingen die in 2008 werden gestaakt. China zei te hopen dat nu een stap is gezet op weg naar hervatting van deze besprekingen.

Noord-Korea heeft een onbekend aantal kernwapens. Aangenomen wordt dat het land, dat twee ondergrondse kernproeven uitvoerde in 2006 en 2009, over genoeg plutonium beschikt voor zes tot acht atoombommen. In 2010 kwam aan het licht dat het ook uranium verrijkt. De installatie in Yongbyon vormt het hart van het militaire nucleaire programma, maar analisten sluiten niet uit dat ook elders uranium wordt verrijkt.

Niets wijst er op dat Noord-Korea bereid is afstand te doen van de kernwapens die het al heeft. Mogelijk wil Pyongyang de verdere ontwikkeling van het programma nu opschorten, om met de Amerikaanse voedselhulp extra luister te kunnen bijzetten aan de viering van de honderdste geboortedag van Kim Il-sung, de stichter van Noord-Korea en grootvader van de huidige leider. (Reuters, AP, AFP)