Iedereen kijkt laf weg van die schandalige Castricum

Meelachen om hinderlijke verslaggevers als Rutger Castricum lijkt gemeengoed, maar nu gaan ze te ver. Het aanzetten tot virtuele lynchpartijen is niet grappig, stelt Hassnae Bouazza.

Het is inmiddels een beproefde methode van de website GeenStijl en de omroep PowNed: linken naar adresgegevens van critici om hun de mond te snoeren. Het overkwam de Amsterdamse stadsdeelvoorzitter Fatima Elatik en jongerencentrum Asri. Ik heb het zelf meegemaakt toen mijn geliefde een harde, cynische grap maakte over troepen van de Verenigde Naties en PVV’ers. GeenStijl plaatste de link naar zijn werkadres. PowNed-verslaggever Rutger Castricum bezocht hem daar met draaiende camera. Duizend verwensingen en bedreigingen – nog steeds – waren het resultaat. Castricum beloofde hem via Twitter nog eens thuis te bezoeken, want „je woont leuk”.

Gisteravond was het weer zover. PowNed toonde de confrontatie tussen Castricum en filosoof Andreas Kinneging. Hierna behaagde het PowNed-voorman Dominique Weesie om mensen erop te wijzen dat het adres en mobiele telefoonnummer van Kinneging en zijn partner Naema Tahir gewoon online te vinden zijn. Weesie benadrukte dat ze het adres niet lieten zien – „zo fatsoenlijk zijn we” – maar vertelde er wel even bij in welke stad het echtpaar woont. Weesie weet heel erg goed dat hij hiermee voor de agressieve hordes het signaal gaf om zich eens lekker uit te leven op het echtpaar. Dit is precies wat er gebeurde.

Meteen na zijn mededeling werden op Twitter en andere websites het adres en telefoonnummer van Tahir en Kinneging doorgeplaatst – „heerlijk hoe ze een kapsonestrut als Tahir afmaken”, „ophangen in de hoogste boom”. Mensen hitsten elkaar op om hen te bellen en bezoeken. Een twitteraar vroeg een ander om mee te gaan, omdat Kinneging hem „wel sterk leek”. Mensen maakten zich vrolijk dat het tweetal talloze bedreigingen zou krijgen. Ook voormalig PVV-raadslid Arnoud van Doorn plaatste hun adres en telefoonnummer. Een medewerker van Novum publiceerde zelfs een routebeschrijving naar hun huis, voor de moderne bedreiger die nog geen TomTom heeft.

Kritiek op dit enge lynchgedrag werd door doodnormale, niet anonieme mensen beantwoord met argumenten als „Kinneging was agressief”, „ze hebben het er zelf naar gemaakt”, „het is een eng elitair stel”, „hij mocht Rutger niet bedreigen” – alsof het Kinneging was die Rutger lastigviel op diens privéadres.

Dezelfde mensen die verontwaardigd het echtpaar veroordeelden en van gebrek aan fatsoen betichten vanwege hun optreden bij Pauw & Witteman, zaten een avond later te smullen van de hetze en verdedigden de bedreigers. Omdat de ideeën van het echtpaar hun niet aanstonden. Omdat ze de reactie van Kinneging niet vonden kunnen. Maar een massale virtuele lynchpartij met daadwerkelijke bedreigingen aan het adres van twee mensen die niks anders hebben gedaan dan gebruik maken van de vrije meningsuiting – daar keken ze genuanceerd naar.

PowNed en GeenStijl intimideren tegenstanders met grof geschut, opdat ze het een volgende keer wel uit hun hoofd laten om kritiek te uiten. Iedereen is bang en wil bij de bullebak horen. Mensen eromheen lachen, schoppen en schelden mee, om zelf niet aan de beurt te komen – ook politici en journalisten, die Castricum prijzen om zijn verfrissende werkwijze. Net zo fris als wc-verfrisser, ja. De stank krijg je toch nooit helemaal weg.

Hassnae Bouazza is journalist, columnist, vertaler en programmamaker.